Mowa zależna i Konjunktiv I

Mowa zależna - Konjunktiv I

Mowa zależna i Konjunktiv I w języku niemieckim pomagają zdystanować się do powtarzanej wypowiedzi innej osoby. Indirekte Rede wykorzystywana jest najczęściej w tekstach prasowych, beletrystyce oraz tekstach naukowych.

Mowa zależna i Konjunktiv I – Przykłady

Uczniowie powinni zaczynać lekcje najwcześniej o 9 godzinie. Dotyczy to szczególnie młodzieży, która wg naukowców prowadzi zazwyczaj nocny tryb życia. Przyczyną są hormowny. Młodzież w wieku nastoletnim nie potrafi wcześnie zasnąć i z trudem budzi się o 7, żeby zdążyć na lekcje o 8.00.

Naukowe dowody potwierdzające niekorzystny wpływ wczesnego wstawania młodzieży na ich efektywność w nauce, przekonały Finów. Dlatego też wprowadzili zmiany w systemie szkolnictwa.

Przeczytaj kilka opinii naukowców w języku niemieckim. Czasowniki w mowie zależnej (Indirekte Rede) zostały zaznaczone pogrubioną czcionką.

Schwedische und amerikanische Forscher behaupten, Schlafmangel reduziere die Leistungsfähigkeit der Schüler und für viele Teenager sei der frühe Schulstart eine Qual. Bei Jugendlichen ändere sich nämlich der Biorhythmus.

Eine Studie der Universität Leipzig hat gezeigt, dass schon eine Stunde weniger Schlaf die Leistungsfähigkeit in der Schule um 30 Prozent reduziere.

In Deutschland gebe es, so die Forscher, nur wenige teeniefreundliche Schulen. Der Grund dafür ist ihrer Meinung nach die Tatsache, dass vielen Erwachsenen ihre Interessen viel wichtiger als die der Kinder seien.

Konjunktiv I – końcówki czasownika

Odmieniając czasownik przez osoby dodajemy do tematu czasownika poniższe końcówki Konjunktiv I. Temat czasownika dla przypomnienia to część czasownika, która pozostanie po usunięciu końcówki -en lub -n z bezokolicznika.

TEMAT CZASOWNIKA – PRZYKŁADY

Poniższe czasowniki podane są w formie bezokolicznika. Przekreślona końcówka bezokolicznika ułatwi odczytanie tematu każdego z czasowników.

kommen – komm-

fahren – fahr-

sein – sei-

sehen – seh-

geben – geb-

sammeln – sammel-

Do tematu czasownika dodajemy końcówki Konjunktiv I Präsens. Są one inne niż w przypadku odmiany czasownika w trybie oznajmującym Indikativ. Łatwo je zapamiętać, ponieważ przed każdą znaną Ci już końcówką należy dodatkowo wstawić literę -e.

W zdaniach zobaczysz więc -et zamiast -t (ihr saget, ihr sprechet, ihr sollet). Natomiast zamiast zwykłej końcówki -st w tekście pojawi się -est (du sagest, du sagest, du sprechest, du sollest).

Znasz już odmianę czasowników zakończonych w temacie na spółgłoski -t, -d oraz trudne do wymówienia grupy spółgłosek z literą m lub n, jak np. (antworten, bilden, atmen, rechnen). Tworzenie form czasownika w Konjunktiv I przypomina więc odmianę ww. czasowników. W Konjunktiv I zasada ta jednak dotyczy wszystkich czasowników bez wyjątku.

Wyjątkiem jest 3 osoba l. pojedynczej. Wszystkie czasowniki otrzymują końcówkę -e. Forma ta jest więc identyczna jak 1 osoba l. pojedynczej, w której czasownik kończy się na -e.

KONJUNKTIV I PRÄSENS – KOŃCÓWKI CZASOWNIKA

ich –e

du –est

er / sie / es –e

wir –en

ihr –et

sie / Sie –en

W przykładach powyżej najczęściej pojawiającą się końcówką jest -e (reduziere, ändere, gebe). Ta litera jest charakterystyczna dla odmiany czasownika w trybie przypuszczającym Konjunktiv I. Występuje w każdej osobie.

ich reduziere

du reduzierest

er reduziere

wir reduzieren

ihr reduzieret

sie reduzieren

Jak widzisz końcówki czasownika są nietypowe. Zwróć uwagę na odmianę czasownika nieregularnego geben. W trybie Konjunktiv I jest ”regularny”. Dlatego też nie zmienia się rdzenna samogłoska.

Konjunktiv I – Odmiana czasowników nieregularnych

Temat czasowników nieregularnych pozostaje taki sam dla każdej osoby. Dotyczy to wszystkich czasowników nieregularnych jak na przykład nehmen, sehen, helfen, essen, lesen, jak również czasowników modalnych.

Er sagte, du gebest ihm zu viel Hoffnung.

Er meint, es gebe dort zu viele Touristen.

Podobnie odmieniamy czasowniki nieregularne, które w odmianie w liczbie pojedynczej otrzymywały przegłos w 2 i 3 osobie, jak np. fahren, laufen, fallen, tragen, schlagen, schlafen.

Er schreibt, er fahre im Sommer an die Ostsee.

Sie meint, du fahrest zu schnell.

Przegłos pozostaje jedynie w czasownikach, w których Umlaut występuje w bezokoliczniku jak np. sich ändern, dürfen, können, lügen, müssen, hängen.

Er fragt, ob er zu mir kommen könne.

Sie glaubt, das Bild hänge immer noch in ihrem Zimmer an der Wand.

Mowa zależna i Konjunktiv I – czasownik sein

Jedynym czasownikiem, który odmienia się nieregularnie w Konjunktiv I w czasie teraźniejszym jest czasownik być, czyli sein.

ich sei

du seiest (seist)

[seiest jest formą przestarzałą i rzadko występuje]

er / sie / es sei

wir seien

ihr seiet

sie seien

Odmiany czasownika sein w Konjunktiv I Präsens trzeba nauczyć się na pamięć, ponieważ jest ona potrzebna do tworzenia czasu przeszłego Konjunktiv Perfekt.

Konjunktiv I – czas przeszły

W Konjunktiv I występuje tylko jeden czas przeszły, mianowicie Konjunktiv Perfekt. W związku z tym nie jest istotne jakiego czasu użyła osoba, której wypowiedź powtarzamy. Niezależenie, czy wypowiadała się używając czasu przeszłego Imperfekt, Perfekt czy Plusquamperfekt.

W mowie zależnej (Indirekte Rede) użyjemy tylko czasu przeszłego Konjunktiv Perfekt w odpowiedniej formie.

Mowa zależna – Czas przeszły Konjunktiv Perfekt

Czas przeszły w mowie zależnej tworzymy za pomocą czasownika posiłkowego sein lub haben w Konjunktiv I Präsens oraz trzeciej formy czasownika, czyli Partizip II.

Die Frau habe sich zwei Wochen lang mit Diätnahrung und Sport gequält. Die Kilos seien leider nicht geschwunden. Deswegen habe sie die Diät aufgegeben.

Mowa zależna i Konjunktiv I – czasownik haben

Czasownik posiłkowy haben odmieniamy regularnie zgodnie z regułami odmiany w Konjunktiv I Präsens.

ich habe

du habest

er / sie / es habe

wir haben

ihr habet

sie / Sie haben

Sie habe mit so viel Aufwand so wenig abgenommen. Sie sagt, sie habe auf richtiges Essen verzichtet.

Ich meine, du habest aber zu wenig Sport getrieben und zu viel Fleisch gegessen.

Jak widzisz na powyższych przykładach, tworzenie zdań w mowie zależnej jest bardzo proste.

Spróbuj teraz samodzielnie wstawić czasownik w Konjunktiv I.

1. Sie … sich gefragt, wozu sie das eigentlich … (haben / machen)

2. Eine Zeitlang …. sie kein Brot und keine Mehlspeisen. (essen)

3. Sie …. aber zugeben, dass sie abends Süßigkeiten gegessen …. (müssen / haben)

4. Sie ….. sich deswegen über sich selbst (ärgern).

5. Sie …. nicht, wie es weitergehen …… (wissen / sollen)

Mowa zależna – Konjunktiv I – zmiana zaimków

Przekształcając zdania na mowę niezależną Indirekte Rede należy również zmienić odpowiednio zaimek osobowy, dzierżawczy oraz zwrotny, jeżeli występuje w zdaniu.

Cytując Panią, która próbowała się odchudzać, jednak poniosła klęskę, ponieważ nie zastosowała się do wszystkich reguł, wszystkie zdania zapiszemy w cudzysłowie.

Ich habe mich zwei Wochen lang mit Diätnahrung und Sport gequält. Die Kilos sind leider nicht geschwunden. Deswegen habe ich Diät aufgegeben. Ich habe mit so viel Aufwand so wenig abgenommen und auf richtiges Essen verzichtet. Ich habe mich gefragt, wozu ich das eigentlich mache. Eine Zeit lang esse ich kein Brot und keine Mehlspeisen. Ich muss aber zugeben, dass ich abends Süßigkeiten gegessen habe. Ich ärgere mich deswegen über mich selbst. Ich weiß nicht, wie es weitergehen soll.“

W zdaniach zaimki zostały zaznaczone pogrubioną czcionką. Kobieta opowiada o sobie w 1 osobie l. pojedynczej i używa zaimków ich, mich. Natomiast my opowiadając tą samą historię musimy użyć 3 osoby l. pojedynczej w przypadku każdego zaimka. Zarówno zaimka osobowego, dzierżawczego i zwrotnego.

Zaimki muszą zostać zawsze dostosowane do osoby, która powtarza wypowiedzi innych. Trzeba przyjąć punkt widzenia narratora i odpowiednio zmodyfikować zaimki dzierżawcze, osobowe i zwrotne.

Wszystkie zdania wypowiadane przez kobietę próbującą schudnąć pojawiły się w dzisiejszym tekście. Spróbuj samodzielnie opowiedzieć jej historię. Dla ułatwienia utwórz zdania używając tylko szyku prostego. Nie twórz więc zdań podrzędnie złożonych z dass.

Mowa zależna i Konjunktiv I – PODSUMOWANIE

Konjunktiv I używany jest rzadko. Czytając aktualne wiadomości prasowe zobaczysz Konjunktiv I, jednak tylko sporadycznie. Trzeba go jednak poznać, aby zrozumieć nietypowe konstrukcje w zdaniach czytanych w tekstach prasowych. Najczęściej zobaczysz w nich 3 osobę l. pojedynczej oraz mnogiej. W języku mówionym sporadycznie usłyszysz formy Konjunktiv I.

Czytając literaturę w języku niemieckim również musisz przewertować wiele stron, żeby znaleźć zdanie w Konjunktiv I Präsens lub Perfekt. Częściej znajdziesz tam Konjunktiv Präteritum lub Plusquamperfekt. Szczegółowo opisałam tę formę w kolejnym wpisie. MOWA ZALEŻNA I KONJUNKTIV II. Zapraszam do czytania

Dla Niemców czy Austriaków formy Konjunktiv I są również archaiczne. Wychodzą z założenia, że skoro zasugerowali w wypowiedzi, że ktoś o czymś mówi i nie jest to ich własne zdanie, wystarczy użyć trybu oznajmującego oraz dass w zdaniu podrzędnie złożonym.

Obowiązkowo musimy jednak zastosować Konjunktiv I, jeżeli z kontekstu nie wynika że jest to wypowiedź innej osoby oraz w zdaniu nie ma spójnika dass.

Jeżeli natomiast zamierzasz zdawać maturę z języka niemieckiego na poziomie rozszerzonym, musisz przećwiczyć formy Konjunktiv I. Jednym z dodatkowych zagadnień gramatycznych obowiązujących przyszłych abiturientów jest właśnie Mowa zależna, z którą z kolei wiąże się Konjunktiv I.

Znajomość Indirekte Rede jest również obowiązkowa do zdania egzaminu na poziomie B2, czyli Goethe Zertifikat B2.

POWODZENIA W NAUCE MOWY ZALEŻNEJ I KONJUNKTIV I!

GRATULACJE! Przeczytałeś cały artykuł. Poznałeś mowę zależną Indirekte Rede oraz Konjunktiv I. Niewątpliwie oznacza to, że chcesz się rozwijać i nauczyć języka niemieckiego na poziomie zaawansowanym.

Potrzebujesz dodatkowych informacji, napisz w komentarzu, o czym chcesz przeczytać w kolejnym wpisie.

Podobał Ci się wpis? Napisz kilka słów w komentarzu. Twoja opinia jest dla mnie ważna. Dziękuję za każdy komentarz!

Pozdrawiam i życzę miłego dnia!

Dorota

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*