Mowa zależna i Konjunktiv II

Mowa zależna - Konjunktiv II - czasnaniemiecki.pl

Mowa zależna i Konjunktiv II to kontynuacja wpisów dotyczących Indirekte Rede w języku niemieckim. Jeżeli chcesz zaznaczyć, że dana wypowiedź nie jest Twoja, wskazane jest użyć Konjunktiv I.

Forma ta podkreśli, że tylko powtarzasz zasłyszane zdanie czy opinię. Szczególnie istotne jest to w przypadku, gdy z Twojej wypowiedzi nie wynika bezpośrednio, że przytaczasz słowa innej osoby. Ponadto warto użyć Konjunktiv I Präsens lub Perfekt, jeżeli kontynuujesz swoją wypowiedź i nie chcesz powtarzać Er sagte, dass / Er behauptet, dass itp.

Nie zawsze jednak możesz użyć Konjunktiv I w mowie zależnej. Czasem konieczne jest zastąpienie Konjunktiv I w Indirekte Rede przez Konjunktiv II. Kiedy jest to wskazane, a kiedy użycie Konjunktiv II jest tylko alternatywą dla Konjunktiv I, dowiesz się czytając dzisiejszy wpis.

Na temat podstawowej formy używanej w mowie zależnej, KONJUNKTIV I, dowiesz się czytając wpis MOWA ZALEŻNA I KONJUNKTIV I. Natomiast wprowadzające informacje dotyczące Indirekte Rede przeczytasz we wpisie MOWA ZALEŻNA – INDIREKTE REDE.

Mowa zależna – Najważniejsze elementy

Najważniejszymi elementami mowy zależnej są trzy formy gramatyczne. Ważne jest tutaj słowo LUB.

LUB jest tutaj bardzo istotne. Dlatego, że wymagany jest tylko jeden element. Mogą oczywiście pojawić się wszystkie. Jednak nie jest to konieczne.

  • der Konjunktiv LUB
  • Czasownik wprowadzający mowę zależną sagen, behaupten, berichten, betonen, erzählen, fragen, wissen wollen, verlangen, bitten itp. LUB
  • Zdanie podrzędnie złożone z dass, ob lub zaimkiem pytającym

Sie sei zu Fuß gegangen.

LUB Sie hat erzählt, sie ist zu Fuß gegangen.

LUB Sie sagt, dass sie zu Fuß gegangen ist.

Każde z tych zdań wyraża zasłyszaną lub przeczytaną wypowiedź. Nie jest to opowiadanie o przeżyciach czy też spędzonym dniu przez inną osobę, lecz jedynie powtórzenie historii opowiadanej przez tą osobę.

Mowa zależna i Konjunktiv II – Czas teraźniejszy, przeszły i przyszły

W mowie zależnej rozróżniamy tylko trzy czasy: Czas teraźniejszy, przeszły i przyszły. Każdy z nich możemy zaznaczyć w wypowiedzi używając różnych form trybu Konjunktiv.

  • CZAS TERAŹNIEJSZY – Konjunktiv Präsens (Konjunktiv I), Präteritum (Konjunktiv II), würde + Infinitiv
  • CZAS PRZESZŁY – Konjunktiv Perfekt (Konjunktiv I), Plusquamperfekt (Konjunktiv II)
  • CZAS PRZYSZŁYKonjunktiv Futur I, würde + Infinitiv, Präsens (Konjunktiv I), Präteritum (Konjunktiv II)

Indirekte Rede – Czas teraźniejszy – Przykłady

Er hat erzählt,

Er habe über 100 Kilometer hinter ihm. (Konjunktiv I Präsens)

Er würde es bis in den Süden Afrikas schaffen. (würde + Infinitiv)

Viele Kilometer lägen noch vor ihm. (Viele Kilometer liegen noch vor ihm nie wskazuje jednoznacznie na mowę zależną, dlatego użyty został Konjunktiv Präteritum)

Formy würde + Infinitiv oraz Konjunktiv Präteritum używamy najczęściej wtedy, kiedy forma Konjunktiv I jest identyczna jak w trybie oznajmującym Indikativ.

Indirekte Rede – Czas przeszły – Przykłady

Bisher sei nichts als geplant gelaufen. (Konjunktiv I Perfekt)

Sie hätten am 8. September aufgebracht. (Konjunktiv Plusquamperfekt) [W Konjunktiv I zdanie byłoby niejednoznaczne Sie haben am 8. September aufgebracht.]

W drugim zdaniu używając Konjunktiv I nie wyrażamy jednoznacznie, że jest to przytaczana wypowiedź innej osoby. Nie byłoby wątpliwości, gdybyśmy wprowadzili odpowiedni czasownik np. Er hat erzählt, sie haben am 8. September aufgebracht.

Drugim rozwiązaniem jest zastąpienie Konjunktiv I przez Konjunktiv II (Sie hätten am 8. September aufgebracht). W ten sposób unikamy niejasności. Chcemy przecież powtórzyć opowiadanie innej osoby, a nie jedynie opisywać historię tej osoby własnymi słowami.

Indirekte Rede – Czas przyszły – Przykłady

Er werde es in 74 Tagen schaffen. (Konjunktiv Futur I)

Sie würden 18. 000 Kilometer zurücklegen. (würde + Infinitiv)

Er fahre Rad ganz allein. (Konjunktiv I Präsens)

Viele Kilometer steckten ihm schon in den Beinen. (Konjunktiv Präteritum)

Czas przyszły w mowie zależnej możemy wyrazić na kilka różnych sposobów. Czas teraźniejszy Präsens wyraża w języku niemieckim teraźniejszość i przyszłość. Podobnie w mowie zależnej musimy odpowiedniej formy w zależności od tego ”co autor miał na myśli”, teraźniejszość czy przyszłość. Dlatego też są cztery możliwości wyrażenia przyszłości w Indirekte Rede.

Mowa zależna i Konjunktiv II – Przykłady

Przeczytaj kilka zdań w Indirekte Rede w formie Konjunktiv II. Pamiętaj, że czas przeszły w mowie zależnej wyrażany jest tylko w Konjunktiv Perfekt i Konjunktiv Plusquamperfekt.

Die Sahara sei grausam.

Nichts sei bisher wie geplant gelaufen.

Sie wären zu zweit gestartet.

Am 8. September hätten sie in ihr Abenteuer gestartet.

Sie hätten kein Visum für den Irak erhalten.

Sie würden Spenden sammeln.

Sie würden an Seen und Flüssen campieren.

Sie führen durch wilde Landschaften.

Sie schliefen in Hotels.

Wszystkie przykłady pochodzą z tekstu opublikowanego na stronie www.welt.de napisanego przez Melanie Haack, która opowiedziała historię podróży Jonasa Deichmana. Możesz go przeczytać tutaj. Jeżeli znasz angielski warto przeczytać również historię tej fascynującej podróży na stronie podróżnika www.jonasdeichmann.com

Mowa zależna i Konjunktiv II czy Konjunktiv I

Jak widzisz w powyższych przykładach forma würde z bezokolicznikiem, Konjunktiv Präteritum oraz Konjunktiv Plusquamperfekt zastępują Konjunktiv Präsens i Konjunktiv Perfekt. Wszystkie zdania zapisane są w mowie zależnej i przekazują historię opowiedzianą przez podróżnika.

W artykułach prasowych najczęściej znajdziesz formy Konjunktiv II Präteritum i Plusquamperfekt w 3 os. l. mnogiej. Dlaczego, że w 3 osobie liczby mnogiej forma trybu oznajmującego czasu teraźniejszego Präsens jest identyczna jak forma Konjunktiv Präsens.

Konjunktiv Präteritum czy Konjunktiv Präsens

W formie cytatu zdania w czasie teraźniejszym wyglądałyby w następujący sposób:

  • Sie sammeln Spenden.
  • Sie campieren an Seen und Flüssen.
  • Sie fahren durch wilde Landschaften.”
  • Sie schlafen in Hotels.”

Zdania w mowie zależnej byłyby identyczne. Nie występuje w nich tylko cudzysłów.

  • Sie sammeln Spenden.
  • Sie campieren an Seen und Flüssen.
  • Sie fahren durch wilde Landschaften.
  • Sie schlafen in Hotels.

Zdania w mowie zależnej w czasie teraźniejszym byłyby identyczne. Aby zaznaczyć, że są to powtarzane wypowiedzi użyty został Konjunktiv II Präteritum. Jest on konieczny we wszystkich formach Konjunktiv I, które pokrywają się z formami trybu oznajmującego Indikativ.

Możesz oczywiście użyć innych form, aby podkreślić, że nie jest to Twoja wypowiedź. Jak podałam wyżej mowa zależna jest wprowadzana również poprzez zdanie podrzędnie złożone z dass, ob i innym zaimkiem pytającym. Drugim sposobem pominięcia Konjunktiv w zdaniach w mowie zależnej jest użycie czasownika wprowadzającego ją, czyli sagen, fragen, fordern itp.

W mowie zależnej wszystkie formy Konjunktiv I identyczne z czasem teraźniejszym Präsens należy zamienić na Konjunktiv Präteritum.

Konjunktiv Präteritum

Konjunktiv II w czasie teraźniejszym nazywamy Konjunktiv Präteritum. Jest on używany w mowie zależnej w przypadku pokrywania się form trybu oznajmującego Indikativ z Konjunktiv I.

Konjunktiv Präteritum – Czasowniki nieregularne

Konjunktiv II czasowników nieregularnych tworzymy od drugiej formy podstawowej czasowników dodając do niej przegłos w samogłoskach a, o, u oraz końcówki charakterystyczne dla Konjunktiv.

Przykłady odmiany czasowników nieregularnych w Konjunktiv Präteritum:

Czasownik sein. Druga forma podstawowa – war

Do tej formy dodajemy przegłos w Konjunktiv. Forma podstawowa to wäre.

  • ich wäre
  • du wär(e)st
  • er / sie/ es wäre
    • wir wären
    • ihr wäret
    • sie / Sie wären

Czasownik werden. Druga forma podstawowa – wurde. Forma Konjunktiv Präteritum – würde

  • ich würde
  • du würdest
  • er / sie/ es würde
    • wir würden
    • ihr würdet
    • sie / Sie würden

Konjunktiv Präteritum – Czasowniki mieszane

Czasowniki mieszane, czyli te, w których druga forma podstawowa zmienia rdzenną samogłoskę, również otrzymują przegłos w Konjunktiv Präteritum.

Przykłady form Konjunktiv Präteritum czasowników mieszanych:

  • dächte
  • brächte
  • wüsste

W przypadków czasowników mieszanych, które przyjmują dwie różne formy w czasie przeszłym Präteritum, w Konjunktiv II używamy tylko form słabych.

Przykłady czasowników mieszanych i ich dwóch form w Präteritum:

  • senden – sandte / sendete
  • wenden – wandte / wendete

Konjunktiv Präteritum – Czasowniki regularne

Konjunktiv Präteritum ma formy identyczne do form czasu przeszłego Präteritum. Nie dodajemy w tym przypadku przegłosu.

Przykłady czasowników regularnych w Konjunktiv Präteritum.

Czasownik sagen. Forma Präteritum: sagte. Forma Konjunktiv Präteritum: sagte. Forma czasu przeszłego prostego jest jak widzisz identyczna jak w formie Konjunktiv Präteritum.

  • ich sagte
  • du sagtest
  • er / sie/ es sagte
    • wir sagten
    • ihr sagtet
    • sie / Sie sagten

Konjunktiv Präteritum – Czasowniki modalne

Formy czasowników modalnych w Konjunktiv Präsens również otrzymują przegłos.

Odmiana czasowników modalnych w Konjunktiv II:

  • ich könnte
  • du könntest
  • er / sie/ es könnte
    • wir könnten
    • ihr könntet
    • sie / Sie könnten

Podobnie odmieniamy wszystkie czasowniki modalne z wyjątkiem czasownika modalnego sollen.

Mowa zależna i Konjunktiv II – Forma würde

Czasowniki w formie Konjunktiv I, które są identyczne z formą czasu teraźniejszego, jak już wiemy, zastępujemy formą Konjunktiv Präteritum. Natomiast czasowniki regularne, których formy są identyczne z formami czasu przeszłego prostego Präteritum, zastępujemy formą würde + Infinitiv.

Formą würde zastępujemy również przestarzałe, a tym samym rzadko używane formy czasowników nieregularnych w Konjunktiv Präteritum. Są one nietypowe również dla Konjunktiv Präteritum, ponieważ rdzenna samogłoska jest inna niż w drugiej formie podstawowej.

Przykłady nieużywanych form Konjunktiv Präteritum:

  • hülfe (Präteritum – half)
  • würfe (Präteritum – warf)
  • verdürbe (Präteritum – verdarb)
  • stünde (Präteritum – stand)
  • stürbe (Präteritum – starb)
  • nennte (Präteritum – nannte)

Forma würde zastępuje bardzo często większość czasowników mocnych w języku mówionym.

Przykłady zdań z formą würde + Infinitiv

Du würdest ihm helfen.

Ihr würdet mich sicher verstehen.

Sie würden ihn bei seinem Namen nennen.

Mowa zależna i Konjunktiv II zamiast Konjunktiv I

Konjunktiv I – Czasowniki mocne

Tworząc zdania w Konjunktiv I trzeba pamiętać, aby zastąpić formy 1 os. l. pojedynczej oraz 1 i 3 osoby l. mnogiej, czyli ich, wir, ihr formami Konjunktiv II. Poniżej zostały te niejednoznaczne formy zapisane pogrubioną czcionką.

  • ich käme
  • du kommest
  • er / sie/ es komme
    • wir kämen
    • ihr kommet
    • sie / Sie kämen

Konjunktiv I – Czasowniki regularne

Formy czasowników słabych zastępujemy w Konjunktiv I formy 1 os. l. pojedynczej oraz 1 i 3 osoby l. mnogiej, czyli ich, wir, ihr formami Konjunktiv II. Są one bowiem identyczne jak formy czasu przeszłego prostego Präteritum.

  • ich plante
  • du planest
  • er / sie/ es plane
    • wir planten
    • ihr planet
    • sie / Sie planten

Konjunktiv I – Czasowniki z dodatkowym -e

Czasowniki, które otrzymują w odmianie dodatkową samogłoskę przed końcówką, aby łatwiej byłoby je wymówić, występują w mowie zależnej tylko w Konjunktiv Präteritum. Wyjątkiem jest tylko forma 3 osoby l. pojedynczej (er, sie, es).

  • ich schnitte
  • du schnittest
  • er / sie/ es schneide
    • wir schnitten
    • ihr schnittet
    • sie / Sie schnitten

Konjunktiv I – Czasowniki modalne

W przypadku czasowników modalnych formy Konjunktiv II zastępują tylko 1 i 2 osoba l. mnogiej

  • ich dürfe
  • du dürfest
  • er / sie/ es dürfe
    • wir dürften
    • ihr dürfet
    • sie / Sie dürften

Konjunktiv I – Czasowniki posiłkowe haben i werden

Odmiana czasownika haben w Konjunktiv I:

  • ich hätte
  • du habest
  • er / sie/ es habe
    • wir hätten
    • ihr habet
    • sie / Sie hätten

Odmiana czasownika werden w Konjunktiv I:

  • ich würde
  • du werdest
  • er / sie/ es werde
    • wir würden
    • ihr würdet
    • sie / Sie würden

Mowa zależna i Konjunktiv II – Czas przeszły

Czas przeszły w mowie zależnej ma dwie formy, a mianowicie Konjunktiv Perfekt oraz Konjunktiv Plusquamperfekt.

Tworząc zdania w mowie zależnej w czasie przeszłym używamy form Konjunktiv Perfekt. Zastępujemy jedynie te formy czasowników posiłkowych haben oraz sein, które pokrywają się z formami czasu teraźniejszego. Zastępujemy je formami Konjunktiv Präteritum.

Przykłady zdań w czasie przeszłym w mowie zależnej. Formy czasownika posiłkowego zastąpione przez Konjunktiv Präteritum zostały zapisane pogrubioną czcionką.

  • ich hätte eingekauft.
  • du habest ein Buch gelesen.
  • er / sie/ es habe mich im Park gesehen.
    • wir hätten unsere Nachbarin gestern im Kino getroffen.
    • ihr habet die E-Mail am Nachmittag geschickt.
    • sie / Sie hätten mich gestern Abend angerufen.
  • ich sei um 8 Uhr nach Hause gegangen.
  • du seiest (seist) nach Paris geflogen.
  • er / sie / es sei um 6 Uhr aufgestanden.
  • wir seien vier Tage im Hotel gewesen.
  • ihr seiet spazieren gegangen.
  • sie seien gestern zu Hause geblieben.

GRATULACJE! Wytrwałeś do końca dzisiejszego długiego wpisu. Wiesz już, jak tworzyć zdania w mowie zależnej. Znasz również zasady zastępowania Konjunktiv I przez formy Konjunktiv II.

Mam nadzieję, że wyjaśniłam wszystkie zasady tworzenia Indirekte Rede w języku niemieckim w trzech artykułach: dzisiejszym dotyczącym form Konjunktiv II w mowie zależnej. Wcześniej pojawiły się na blogu dwa wpisy związane z tworzeniem mowy zależnej w języku niemieckim MOWA ZALEŻNA I KONJUNKTIV I oraz MOWA ZALEŻNA – INDIREKTE REDE.

Jeżeli nie odpowiedziałam na wszystkie Twoje pytania i chcesz przeczytać na blogu więcej artykułów dotyczących mowy zależnej, napisz w komentarzu.

Podobał Ci się dzisiejszy wpis? Napisz kilka słów w komentarzu. To najlepsza motywacja do intensywnej pracy 🙂

Pozdrawiam ciepło i życzę powodzenia w nauce.

Dorota

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*