Mowa zależna i Konjunktiv II

Mowa zależna i Konjunktiv II - czasnaniemiecki.pl

Mowa zależna i Konjunktiv II to kontynuacja wpisów dotyczących Indirekte Rede w języku niemieckim. Jeżeli chcesz zaznaczyć, że dana wypowiedź nie jest Twoja, możesz użyć trybu przypuszczającego Konjunktiv I.

Forma ta podkreśli, że tylko powtarzasz zasłyszane zdanie czy opinię. Szczególnie istotne jest to w przypadku, gdy z Twojej wypowiedzi nie wynika bezpośrednio, że przytaczasz słowa innej osoby.

Nie zawsze jednak możesz użyć Konjunktiv I w mowie zależnej. Czasem konieczne jest zastąpienie Konjunktiv I w Indirekte Rede przez Konjunktiv II.

Kiedy jest to wskazane, a kiedy użycie Konjunktiv II jest tylko alternatywą dla Konjunktiv I, dowiesz się czytając dzisiejszy wpis.

Mowa zależna i Konjunktiv II – ZASTOSOWANIE

Mowa zależna – Podstawowe zasady

Najważniejszymi elementami mowy zależnej są trzy formy gramatyczne. Ważne jest tutaj słowo LUB.

LUB jest tutaj bardzo istotne. Dlatego, że wymagany jest tylko jeden element. Mogą oczywiście pojawić się wszystkie. Jednak nie jest to konieczne.

Zdanie w mowie zależnej (Indirekte Rede) musi zawierać jeden z poniższych elementów.

  • Tryb przypuszczający Konjunktiv LUB
  • Czasownik wprowadzający mowę zależną sagen, behaupten, berichten, betonen, erzählen, fragen, wissen wollen, verlangen, bitten itp. LUB
  • Zdanie podrzędnie złożone z dass, ob lub zaimkiem pytającym

PRZYKŁADY ZDAŃ W MOWIE ZALEŻNEJ:

Sie sei zu Fuß gegangen. (Tryb przypuszczający Konjunktiv Perfekt)

LUB Sie hat erzählt, sie ist zu Fuß gegangen. (Czasownik wprowadzający mowę zależną hat erzählt. Konjunktiv nie jest w tym przypadku obowiązkowy.)

LUB Sie sagt, dass sie zu Fuß gegangen ist. (Zdanie podrzędnie złożone ze spójnikiem dass. Dodatkowo zdanie zawiera czasownik wprowadzający mowę zależną sagt.)

Każde z tych zdań wyraża zasłyszaną lub przeczytaną wypowiedź. Nie jest to opowiadanie o przeżyciach czy też spędzonym dniu przez inną osobę, lecz jedynie powtórzenie historii opowiadanej przez tą osobę.

Mowa zależna i Konjunktiv II – Czas teraźniejszy, przeszły i przyszły

W mowie zależnej rozróżniamy tylko trzy czasy: Czas teraźniejszy, przeszły i przyszły. Każdy z nich możemy zaznaczyć w wypowiedzi używając różnych form trybu przypuszczającego Konjunktiv.

  • CZAS TERAŹNIEJSZYKonjunktiv Präsens (Konjunktiv I), Präteritum (Konjunktiv II), würde + bezokolicznik
  • CZAS PRZESZŁY Konjunktiv Perfekt (Konjunktiv I), Plusquamperfekt (Konjunktiv II)
  • CZAS PRZYSZŁY – Konjunktiv Futur I, würde + bezokolicznik, Konjunktiv Präsens (Konjunktiv I), Konjunktiv Präteritum (Konjunktiv II)

Indirekte Rede i Konjunktiv II – Czas teraźniejszy – Przykłady

Er hat erzählt,

Er fahre über 100 Kilometer hinter ihm. (Konjunktiv I Präsens)

Er würde es bis in den Süden Afrikas schaffen. (würde + bezokolicznik)

Viele Kilometer lägen noch vor ihm. (Konjunktiv PräteritumViele Kilometer liegen noch vor ihm nie wskazuje jednoznacznie na mowę zależną. Może to być zarówno czas teraźniejszy Präsens lub tryb przypuszczający Konjunktiv Präsens. Dlatego też użyty został tryb przypuszczający Konjunktiv Präteritum.)

Formy würde + bezokolicznik oraz Konjunktiv Präteritum używamy najczęściej wtedy, kiedy forma Konjunktiv I jest identyczna jak w trybie oznajmującym (Indikativ).

Jak widzisz na powyższych przykładach, jedyną możliwością wyrażenia TERAŹNIEJSZOŚCI w Konjunktiv II jest forma Konjunktiv Präteritum lub forma würde.

Mowa zależna i Konjunktiv II – Czas przeszły – Przykłady

Bisher sei nichts als geplant gelaufen. (Konjunktiv I Perfekt)

Sie hätten am 8. September aufgebracht. (Konjunktiv Plusquamperfekt)

Sie haben am 8. September aufgebracht. (tryb przypuszczający Konjunktiv Perfekt lub tryb oznajmujący czas przeszły Perfekt)

W drugim zdaniu używając Konjunktiv I nie wyrażamy jednoznacznie, że jest to przytaczana wypowiedź innej osoby.

Nie byłoby wątpliwości, gdybyśmy wprowadzili odpowiedni czasownik np. Er hat erzählt, sie haben am 8. September aufgebracht.

Drugim rozwiązaniem jest zastąpienie Konjunktiv I przez Konjunktiv II (Sie hätten am 8. September aufgebracht).

W ten sposób unikamy niejasności. Chcemy przecież powtórzyć opowiadanie innej osoby, a nie jedynie opisywać historię tej osoby własnymi słowami.

Forma trybu przypuszczającego Konjunktiv II wyrażająca PRZESZŁOŚĆ to Konjunktiv Plusquamperfekt.

Indirekte Rede – Czas przyszły – Przykłady

Er werde es in 74 Tagen schaffen. (Konjunktiv Futur I)

Sie würden 18. 000 Kilometer zurücklegen. (würde + bezokolicznik)

Er fahre Rad ganz allein. (Konjunktiv I Präsens)

Viele Kilometer steckten ihm schon in den Beinen. (Konjunktiv Präteritum)

Jeżeli chcesz użyć Konjunktiv II w mowie zależnej w zdaniu wyrażającym PRZYSZŁOŚĆ, możesz wybrać Konjunktiv Präteritum lub formę würde.

Mowa zależna i Konjunktiv II – Przykłady

Przeczytaj kilka zdań w mowie zależnej (Indirekte Rede) w formie Konjunktiv II.

Pamiętaj, że czas przeszły w mowie zależnej wyrażany jest tylko w Konjunktiv Perfekt ( Konjunktiv I) i Konjunktiv Plusquamperfekt (Konjunktiv II).

Poniżej znajdziesz przykłady tylko w Konjunktiv Plusquamperfekt oraz formie würde.

Sie wären zu zweit gestartet. (Konjunktiv Plusquamperfekt – PRZESZŁOŚĆ)

Am 8. September hätten sie in ihr Abenteuer gestartet. (Konjunktiv Plusquamperfekt – PRZESZŁOŚĆ)

Sie hätten kein Visum für den Irak erhalten. (Konjunktiv Plusquamperfekt – PRZESZŁOŚĆ)

Sie würden Spenden sammeln. (Forma würde – PRZYSZŁOŚĆ / TERAŹNIEJSZOŚĆ)

Sie würden an Seen und Flüssen campieren. (Forma würde – PRZYSZŁOŚĆ / TERAŹNIEJSZOŚĆ)

Sie führen durch wilde Landschaften. (Konjunktiv Präteritum – PRZYSZŁOŚĆ / TERAŹNIEJSZOŚĆ)

Sie schliefen in Hotels. (Konjunktiv Präteritum – PRZYSZŁOŚĆ / TERAŹNIEJSZOŚĆ)

Wszystkie przykłady pochodzą z tekstu opublikowanego na stronie www.welt.de napisanego przez Melanie Haack, która opowiedziała historię podróży Jonasa Deichmana. Możesz go przeczytać tutaj. Jeżeli znasz angielski warto przeczytać również historię tej fascynującej podróży na stronie podróżnika www.jonasdeichmann.com

Mowa zależna i Konjunktiv II czy Konjunktiv I

Jak widzisz w powyższych przykładach forma würde z bezokolicznikiem, Konjunktiv Präteritum oraz Konjunktiv Plusquamperfekt zastępują Konjunktiv Präsens i Konjunktiv Perfekt.

Wszystkie zdania zapisane są w mowie zależnej i przekazują historię opowiedzianą przez podróżnika.

W artykułach prasowych najczęściej znajdziesz formy Konjunktiv II Präteritum i Plusquamperfekt w 3 os. l. mnogiej.

Dlatego, że w 3 osobie liczby mnogiej forma trybu oznajmującego czasu teraźniejszego Präsens jest identyczna jak forma Konjunktiv Präsens.

Konjunktiv Präteritum czy Konjunktiv Präsens

W formie cytatu zdania w czasie teraźniejszym w trybie oznajmującym (Indikativ) wyglądałyby w następujący sposób:

Cytat – zdanie w trybie oznajmującym w czasie teraźniejszym:

  • Sie sammeln Spenden.
  • Sie campieren an Seen und Flüssen.
  • Sie fahren durch wilde Landschaften.”
  • Sie schlafen in Hotels.”

Zdanie w trybie przypuszczającym Konjunktiv Präsens:

  • Sie sammeln Spenden.
  • Sie campieren an Seen und Flüssen.
  • Sie fahren durch wilde Landschaften.
  • Sie schlafen in Hotels.

Jak widzisz, powyższe zdania są identycznej. Mimo, że pierwsze zdania są w trybie oznajmującym, natomiast drugie w trybie przypuszczającym.

Różnią się tylko tym, że w zdaniach w Präsens występuje cudzysłów, natomiast w zdaniach w Konjunktiv nie ma go.

Zdania w Konjunktiv Präteritum

Aby zaznaczyć, że są to powtarzane wypowiedzi innej osoby, możesz użyć Konjunktiv II (Präteritum) lub formy würde.

  • Sie würden Spenden sammeln.
  • Sie würden an Seen und Flüssen campieren.
  • Sie führen durch wilde Landschaften.
  • Sie schliefen in Hotels.

Mimo, że formy führe, schliefe przypominają czas przeszły Imperfekt, to są to jednak formy trybu przypuszczającego Konjunktiv Präteritum. W związku z tym oznaczają TERAŹNIEJSZOŚĆ lub PRZYSZŁOŚĆ.

Konjunktiv Präteritum jest konieczny we wszystkich formach Konjunktiv I, które pokrywają się z formami trybu oznajmującego (Indikativ).

Drugą możliwością do wyrażenia teraźniejszości lub przyszłości jest forma würde.

Konjunktiv Präteritum – TWORZENIE

Konjunktiv II w czasie teraźniejszym nazywamy Konjunktiv Präteritum. Jest on używany w mowie zależnej w przypadku pokrywania się form trybu oznajmującego (Indikativ) z trybem przypuszczającym Konjunktiv I.

Konjunktiv Präteritum – Czasowniki nieregularne

Konjunktiv II czasowników nieregularnych tworzymy od drugiej formy podstawowej czasowników dodając do niej przegłos w samogłoskach a, o, u oraz końcówki charakterystyczne dla Konjunktiv.

Przykłady odmiany czasowników nieregularnych w Konjunktiv Präteritum:

Czasownik sein. Druga forma podstawowa, czyli Präteritum (Imperfekt) to war.

Do tej formy dodajemy przegłos w trybie przypuszczającym Konjunktiv Präteritum. Forma podstawowa Konjunktiv Präteritum to wäre.

Jak widzisz, czasownik sein, którego forma Präteritum to war, otrzymał przegłos. Powstała forma wäre.

Do formy podstawowej Konjunktiv Präteritum dodane zostały końcówki charakterystyczne dla trybu przypuszczającego.

Charakteryzują się one tym, że w każdej osobie dodana jest samogłoska ”e” przed końcówką. Dodatkowo, podobnie jak w trybie oznajmującym w czasie przeszłym Imperfekt, pierwsza i trzecia osoba liczby pojedynczej są identyczne.

Konjunktiv Präteritum – Czasowniki mieszane

Czasowniki mieszane to czasowniki, które łączą w sobie cechy czasowników mocnych i słabych.

Z czasownikami mocnymi mają jedną cechę wspólną, a mianowicie zmianę samogłoski w temacie czasownika w drugiej i trzeciej formie podstawowej (bringen – brachte, denken – dachte, wissen – wusste).

Natomiast z czasownikami słabymi łączy je końcówka ”-t” w trzeciej formie podstawowej (gebracht, gedacht, gewusst).

Czasowniki mieszane w trybie przypuszczającym często zastępowane są przez formę würde, ponieważ ich formy Konjunktiv Präteritum są przestarzałe.

Dotyczy do czasowników, w których zmienia się rdzenna samogłoska ”a” na ”e” w drugiej i trzeciej formie podstawowej (nennen – nannte, kennen – kannte, brennen – brannte, rennen – rannte).

Ich forma Konjunktiv Präteritum to odpowiednio: nennte, kennte, brennte, rennte. To formy przestarzałe.

Przykłady form Konjunktiv Präteritum czasowników mieszanych:

  • dächte
  • brächte
  • wüsste
Mowa zależna i Konjunktiv II - Odmiana wüsste - czasnaniemiecki.pl

W przypadków czasowników mieszanych, które przyjmują dwie różne formy w czasie przeszłym Präteritum, w Konjunktiv II używamy tylko form słabych (regularnych).

Przykłady czasowników mieszanych i ich dwóch form w Präteritum:

  • senden – sandte / sendete
  • wenden – wandte / wendete

Konjunktiv Präteritum – Czasowniki regularne

Konjunktiv Präteritum ma formy identyczne do form czasu przeszłego Präteritum. Nie dodajemy w tym przypadku przegłosu.

Przykłady czasowników regularnych w Konjunktiv Präteritum.

  • ich sagte
  • du sagtest
  • er / sie/ es sagte
    • wir sagten
    • ihr sagtet
    • sie / Sie sagten

Konjunktiv Präteritum – Czasowniki modalne

Formy czasowników modalnych w Konjunktiv Präteritum również otrzymują przegłos. Z wyjątkiem czasowników sollen oraz wollen.

Odmiana czasowników modalnych w trybie przypuszczającym Konjunktiv Präteritum:

Mowa zależna i Konjunktiv II - Odmiana könnte - czasnaniemiecki.pl

Mowa zależna i Konjunktiv II – Forma würde

Czasowniki w formie Konjunktiv I, które są identyczne z formą czasu teraźniejszego, jak już wiemy, zastępujemy formą Konjunktiv Präteritum.

Natomiast czasowniki regularne, których formy są identyczne z formami czasu przeszłego prostego Präteritum, zastępujemy formą würde + bezokolicznik.

Formą würde zastępujemy również przestarzałe, a tym samym rzadko używane formy czasowników nieregularnych w Konjunktiv Präteritum.

Przykłady archaicznych form Konjunktiv Präteritum zastępowanych przez formę würde:

  • helfen – hülfe (Präteritum – half)
  • werfen – würfe (Präteritum – warf)
  • verderben – verdürbe (Präteritum – verdarb)
  • stehen – stünde (Präteritum – stand)
  • sterben – stürbe (Präteritum – starb)
  • nennen – nennte (Präteritum – nannte)

Forma würde zastępuje bardzo często większość czasowników mocnych w języku mówionym.

Przykłady zdań z formą würde + Infinitiv

Du würdest ihm helfen.

Ihr würdet mich sicher verstehen.

Sie würden ihn bei seinem Namen nennen.

Mowa zależna i Konjunktiv II zamiast Konjunktiv I

Konjunktiv I – Czasowniki mocne

Tworząc zdania w Konjunktiv I trzeba pamiętać, aby zastąpić formy 1 os. l. pojedynczej oraz 1 i 3 osoby l. mnogiej, czyli ich, wir, ihr formami Konjunktiv II.

Poniżej zostały te niejednoznaczne formy zapisane pogrubioną czcionką.

  • ich käme
  • du kommest
  • er / sie/ es komme
    • wir kämen
    • ihr kommet
    • sie / Sie kämen

Konjunktiv I – Czasowniki regularne

Formy czasowników słabych zastępujemy w Konjunktiv I formy 1 os. l. pojedynczej oraz 1 i 3 osoby l. mnogiej, czyli ich, wir, ihr formami Konjunktiv II.

Są one bowiem identyczne jak formy czasu przeszłego prostego Präteritum (Imperfekt).

  • ich plante
  • du planest
  • er / sie/ es plane
    • wir planten
    • ihr planet
    • sie / Sie planten

Konjunktiv I – Czasowniki z dodatkowym -e

Czasowniki, które otrzymują w odmianie dodatkową samogłoskę ”-e-”przed końcówką, aby łatwiej byłoby je wymówić, występują w mowie zależnej tylko w Konjunktiv Präteritum.

Wyjątkiem jest tylko forma 3 osoby l. pojedynczej (er, sie, es).

  • ich schnitte
  • du schnittest
  • er / sie/ es schneide
    • wir schnitten
    • ihr schnittet
    • sie / Sie schnitten

Konjunktiv I – Czasowniki modalne

W przypadku czasowników modalnych formy Konjunktiv II zastępują tylko pierwsza i druga osoba l. mnogiej

  • ich dürfe
  • du dürfest
  • er / sie/ es dürfe
    • wir dürften
    • ihr dürfet
    • sie / Sie dürften

Konjunktiv I – Czasowniki posiłkowe haben i werden

Odmiana czasownika haben w trybie przypuszczającym Konjunktiv I. Formy Konjunktiv I, identyczne z trybem oznajmującym, zastąpione zostały przez Konjunktiv II.

  • ich hätte
  • du habest
  • er / sie/ es habe
    • wir hätten
    • ihr habet
    • sie / Sie hätten

Odmiana czasownika werden w Konjunktiv I:

  • ich würde
  • du werdest
  • er / sie/ es werde
    • wir würden
    • ihr würdet
    • sie / Sie würden

Mowa zależna i Konjunktiv II – Czas przeszły

Czas przeszły w mowie zależnej ma dwie formy, a mianowicie Konjunktiv Perfekt oraz Konjunktiv Plusquamperfekt.

Tworząc zdania w mowie zależnej w czasie przeszłym używamy form Konjunktiv Perfekt.

Zastępujemy jedynie te formy czasowników posiłkowych haben, które pokrywają się z formami czasu teraźniejszego.

Czasownik posiłkowy haben otrzymuje formę trybu przypuszczającego Konjunktiv Präteritum. Są to pierwsza osoba liczby pojedynczej i mnogiej (ich hätte, wir hätten), jak również trzecia osoba liczby mnogiej (sie / Sie hätte).

Przykłady zdań w czasie przeszłym w mowie zależnej.

Formy czasownika posiłkowego zastąpione przez Konjunktiv Präteritum zostały zapisane pogrubioną czcionką.

  • ich hätte eingekauft.
  • du habest ein Buch gelesen.
  • er / sie/ es habe mich im Park gesehen.
    • wir hätten unsere Nachbarin gestern im Kino getroffen.
    • ihr habet die E-Mail am Nachmittag geschickt.
    • sie / Sie hätten mich gestern Abend angerufen.
  • ich sei um 8 Uhr nach Hause gegangen.
  • du seiest (seist) nach Paris geflogen.
  • er / sie / es sei um 6 Uhr aufgestanden.
  • wir seien vier Tage im Hotel gewesen.
  • ihr seiet spazieren gegangen.
  • sie seien gestern zu Hause geblieben.

GRATULACJE! Wytrwałeś do końca dzisiejszego długiego wpisu. Wiesz już, jak tworzyć zdania w mowie zależnej.

Znasz również zasady zastępowania Konjunktiv I przez formy Konjunktiv II.

Może Cię również zainteresować. KONJUNKTIV II Z CZASOWNIKAMI MODALNYMI.

Konjunktiv II z czasownikami modalnymi - czasnaniemiecki.pl

Podobał Ci się dzisiejszy wpis? Napisz kilka słów w komentarzu. To najlepsza motywacja do intensywnej pracy 🙂

Pozdrawiam ciepło i życzę powodzenia w nauce.

Dorota

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*