Mowa zależna – Indirekte Rede

Indirekte Rede - czasnaniemiecki.pl

Mowa zależna, czyli Indirekte Rede jest jednym z zagadnień gramatycznych, które trzeba opanować przygotowując się do matury na poziomie rozszerzonym.

Mowa zależna – Indirekte Rede – Jak się uczyć?

Indirekte Rede bardzo często stosowana jest we wszelkiego rodzaju notatkach prasowych. Na świecie niestety na porządku dziennym są morderstwa, kradzieże i inne przestępstwa. Dziennikarze relacjonując tragiczne wydarzenia nie podają własnych opinii, a jedynie przekazują twierdzenia usłyszane od innych osób.

Ponadto dziennikarze albo cytują wypowiedzi świadków czy też samych przestępców lub też używają mowy zależnej dystansując się od wypowiedzi innych osób. Mowa zależna ma właśnie takie zadanie, a mianowicie podkreślenie, że nie jest to nasza własna wypowiedź.

Mowa zależna – Er habe getötet, Sie sei gegangen

Usłyszane wypowiedzi można przekazać w języku niemieckim albo cytując je dosłownie lub też stosując mowę zależną. W języku polskim nie ma takiej struktury gramatycznej.

Dystansując się od danej wypowiedzi w języku polskim dziennikarze używają wyrażeń tj. Jak twierdzi / Jak powiedział / Jak napisał / Zdaniem … W języku niemieckim taki sam efekt, czyli zdystansowanie się od wypowiedzi innych osób, daje użycie mowy zależnej.

Niezależnie od tego, czyją wypowiedź przekazujemy w języku polskim, forma czasownika zgodna jest zawsze z zaimkiem osobowym. On twierdzi, że ją zabił. W języku niemieckim w tym miejscu pojawia się natomiast czasownik w 1 osobie. Er sagt, er habe sie getötet.

CZASOWNIKI WPROWADZAJĄCE MOWĘ ZALEŻNĄ

Cytat łatwo rozpoznać, ponieważ wprowadzony jest poprzez cudzysłów. Natomiast mowę zależną, która nie występuje w języku polskim, rozpoznasz w zdaniach niemieckich po czasownikach oznaczających ”mówienie” w różnych formach np: ”sagen, behaupten, berichten, feststellen, antworten, meinen, erklären”.

INDIREKTE REDE – FORMA CZASOWNIKA NIEZGODNA Z OSOBĄ

Charakterystyczna dla Indirekte Rede jest 1 osoba czasownika, np. ”habe, handle” połączona z zaimkiem ”er” lub ”sie” (Er habe getötet). Kolejną wskazówką jest występowanie formy ”sei” w zdaniu (Sie sei gegangen).

W języku niemieckim używamy mowy zależnej przekazując słowa innych ludzi. Zazwyczaj jest to pojedyncza osoba. Mówimy więc, ”on” lub ”ona” twierdzi, że świat jest piękny.

Mowa zależna – Regularne czasowniki modalne

W tekstach prasowych zobaczysz głównie mowę zależną w 1 osobie liczby pojedynczej oraz 3 osobie liczby mnogiej. Dziennikarze piszą o tym, co pojedyncza osoba powiedziała (on, ona) lub też grupa ludzi (oni). Na maturze rozszerzonej sprawdzana jest jednak znajomość całej odmiany Konjunktiv I, więc warto znać wszystkie zasady.

Indirekte Rede z pewnością podoba się osobom, które nie przepadają za nieregularnymi czasownikami. Do takich czasowników zaliczamy czasowniki modalne.

W mowie zależnej wszystkie czasowniki odmieniają się regularnie. Wystarczy zapamiętać końcówki Konjunktiv I i każdy czasownik, regularny lub nieregularny odmienimy wg jednej zasady.

Mowa zależna – Konjunktiv I – Koncówki czasownika

ich – e (Ich dürfe)

du – est (Du könnest)

er – e (Er müsse)

wir – en (Wir dürften) /! Konjunktiv II/

ihr – et (Ihr dürfet)

sie – en (Sie sollten) /! Konjunktiv II/

INDIREKTE REDE – Czasownik ”sein” – Sie sei gegangen / Sie seien gewesen

Wyjątkiem jest czasownik być. Chociaż on również odmienia się ”prawie” regularnie. Konjunktiv I tworzymy dodając odpowiednie końcówki do tematu czasownika. Temat czasownika ”sein” to ”sei-”. Nieregularność w mowie zależnej polega więc jedynie na tym, że 1 i 3 osoba liczby pojedynczej nie otrzymują końcówki -e.

Konjunktiv II musimy zastosować w przypadku tych czasowników, które mają identyczną formę w trybie przypuszczającym i trybie orzekającym. Zazwyczaj jest to 1 i 3 osoba liczby mnogiej, czyli ”wir” oraz ”sie”.

Teoria może brzmi skomplikowanie. Przeczytaj kilka przykładów. Zobaczysz, że to bardzo proste.

  • Ich könne gehen.
    • Du mögest Spinat.
      • Er dürfe rauchen.
        • Sie müsse lernen.
  • Wir (können) könnten laufen.
    • Ihr sollet zum Arzt gehen.
      • Sie (dürfen) dürften lange aufbleiben.

Dla “wir“ oraz “sie“ w liczbie mnogiej musisz użyć Konjunktiv II, ponieważ jak widzisz formy Konjunktiv I są identyczne jak w trybie orzekającym.

Mowa zależna – Indirekte Rede – KONJUNKTIV II ZAMIAST KONJUNKTIV I

Patrząc na ”Wir können“, czy “Sie dürfennie wiemy, czy oznacza to po polsku ”My możemy” czy też ”Oni mogą”. W mowie zależnej znaczenie byłoby trochę inne, a mianowicie (Ktoś twierdzi, że) ”My możemy” oraz (Usłyszałam, jak mówili, że) ”Oni mogą”.

W związku z tym wprowadzono zasadę, że formy Konjunktiv I (trybu przypuszczającego I) musimy zamienić na Konjunktiv II (trybu przypuszczającego II) w przypadku form pokrywających się z trybem orzekającym.

Nie możemy zastanawiać się nad znaczeniem. Zamieniamy jedynie ”Wir können laufen” na ”Wir könnten laufen” i od razu wiadomo, że nie my umiemy biegać, tylko ktoś tak twierdzi. Język niemiecki jest bardzo precyzyjny. Również w przypadku Mowy zależnej.

Mowa zależna – Indirekte Rede – Notatki prasowe

Notatki prasowe po niemiecku to najlepsze źródło, w którym znajdziesz przykładowe zdania w mowie zależnej.

Przeczytaj kilka przykładów i znajdź wypowiedzi w mowie zależnej, czyli Indirekte Rede. Dla ułatwienia wyrażenia zaznaczam pogrubioną czcionką. Natomiast czasownik, który sugeruje wprowadzenie mowy zależnej został podkreślony.

Mowa zależna – reportaż z miejsca zdarzenia

Der Tat sei ein Streit zwischen den beiden ehemaligen Partnern in einem Lokal vorausgegangen, sagte ein Sprecher des Landeskriminalamts am Sonntag.

Pojawia się tutaj forma sei. Nie jest to jednak forma trybu rozkazującego czasownika być dla drugiej osoby liczby pojedynczej. Jest to forma w trybie przypuszczającym Konjunktiv I.

Tej formy musisz nauczyć się na pamięć. Er sei oznacza w mowie zależnej On jest. Natomiast Er sei gegangen przetłumaczymy jako (Ktoś twierdzi, że) On poszedł.

Cytat, jaki usłyszał dziennikarz brzmiał prawdopodobnie: ”Der Tat ist ein Streit zwischen den beiden ehemaligen Partnern in einem Lokal vorausgegangen”.

Kolejny urywek notatki prasowej z miejsca zdarzenia to:

Bei den Opfern handle es sich um seine Ex-Freundin, deren Bruder, deren Eltern und neuen Freund.

Oryginalna wypowiedź zapisana byłaby w cudzysłowiu i mogłaby brzmieć następująco: ”Bei den Opfern handelt es sich um seine Ex-Freundin, deren Bruder, deren Eltern und neuen Freund”.

Indirekte Rede – Przykłady

Die Gründe für das Verbrechen seien im Umfeld der Opfer-Familie zu suchen, sagte der Staatsanwalt.

In dem beruflichen Umfeld des Mannes könne ein mögliches Motiv für den Mord liegen.

Die drei Franzosen seien dem Briten gefolgt und hätten dann die Leichen in einem Auto gefunden.

Ich dachte, sie sei tot.

Er wisse das nicht.

Daran könne er sich nicht erinnern.

Jak widzisz, przykłady mowy zależnej w języku niemieckim dla 3 osoby liczby pojedynczej znajdziesz czytając ”Kronikę kryminalną”. Dziennikarze błyskawicznie zjawiają się na miejscu przestępstwa i przeprowadzają wywiady ze świadkami. Chętnie się dzielą tym, co usłyszeli, więc piszą artykuły używając Indirekte Rede.

Mowę zależną w 3 osobie liczby mnogiej znajdziesz natomiast czytając podsumowanie wszelkich wieców wyborczych i innych wywiadów z politykami. Opowiadają oni bowiem, co zrobili lub zamierzają zrobić dla kraju i obywateli. Dziennikarze natomiast opisują wszystkie te obietnice wyborcze. Świetny materiał do uczenia się Indirekte Rede.

Mowa zależna – Odmiana zaimków

Tworząc zdania w mowie zależnej musisz również pamiętać o zmianie zaimków osobowych i dzierżawczych. Opowiadasz o ”niej” lub ”nim”, więc rzeczy lub osoby, o których mówisz, należą do ”niej” lub ”niego”.

Mimo, że ”on” twierdzi: ”Ta książka należy do mnie.” (”Das Buch gehört mir.“), to przekazując daną informację, musisz zmienić zaimki. Powiesz: On twierdzi, że ta książka należy do niego.

W języku niemieckim dodatkowo zmienia się forma czasownika. Mimo, iż mówisz o ”nim”, czyli 3 osobie liczby pojedynczej, w zdaniu musisz użyć czasownika w 1 osobie liczby pojedynczej: Er behauptet, das Buch gehöre ihm.

Poniżej kilka przykładów.

Er sei daraufhin nach Hause gegangen und habe eine Schusswaffe geholt.

Cytując sprawcę przestępstwa napiszesz: ”Ich bin daraufhin nach Hause gegangen und habe eine Schusswaffe geholt.

Am frühen Morgen habe der 25-Jährige dann an der Tür des Elternhauses seiner Ex-Freundin geklopft.

Sam sprawca opisywałby zdarzenie w następujący sposób: ”Am frühen Morgen habe ich dann an der Tür des Elternhauses meiner Ex-Freundin geklopft.”

Mowa zależna – Indirekte Rede – Kronika kryminalna

Humor Ci się zapewne nie poprawi jak przeczytasz dalsze notatki prasowe, ale z pewnością poćwiczysz wyszukiwanie zdań w mowie zależnej.

Tym razem nie podaję żadnych wskazówek. Spróbuj odnaleźć w zdaniach formy mowy zależnej w języku niemieckim.

Mit den Worten, dass ihn ein Unbekannter angeschossen habe, ist ein 25-Jähriger verletzt in einer Klinik erschienen.

Es bestehe keine Gefahr, teilte die Polizei mit.

Erst da habe er erfahren, dass es sich über das Attentat bei “Charlie Hebdo“ gefreut habe.

Es war berichtet, dass er sein Verhalten gegenüber Frauen geändert habe.

In einigen Metern Entfernung habe der leblose Körper des Fahrradfahrers gelegen.

Wahrscheinlich sei dieser Mann danach bei der Messerstecherei dabei gewesen.

Es mangele an handfesten Beweisen, hieß es.

Tatzeit, Tatort und Motiv seien bisher unklar.

To oczywiście tylko początek opowiadania o mowie zależnej, czyli Indirekte Rede. Są to najważniejsze informacje i formy, które najczęściej znajdziesz w artykułach prasowych, wywiadach itp.

Na maturze rozszerzonej oraz Goethe-Zertifikat B2 musisz wykazać się znajomością wszystkich form, więc warto się ich nauczyć.

Szczegółowe informacje dotyczące mowy zależnej znajdziesz w zakładce MOWA ZALEŻNA I KONJUNKTIV I oraz MOWA ZALEŻNA I KONJUNKTIV II.

Mam nadzieję, że pomogłam zrozumieć Ci mowę zależną.

Podobał Ci się wpis, napisz kilka miłych słów w komentarzu. Każde miłe słowo motywuje mnie do dalszej pracy i potwierdza, że prowadzenie bloga pomaga Ci nauczyć się języka niemieckiego.

Pozdrawiam i życzę miłego dnia.

Dorota

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*