Rekcja czasownika – Czasowniki z ”an”

Rekcja czasownika – Czasowniki z ”an” to druga część kursu, w której nauczysz się 35 najważniejszych czasowników z przyimkami w ciągu tygodnia. Codziennie poznajesz pięć czasowników oraz wykonujesz ćwiczenia. Dodatkowo zawsze znajdziesz w każdym wpisie niespodziankę.

Chcesz zacząć kurs od początku, zajrzyj na stronę Rekcja czasownika – Najważniejsze czasowniki.

Rekcja czasownika - Najważniejsze czasowniki niemieckie - czasnaniemiecki.pl
Rekcja czasownika – Najważniejsze czasowniki niemieckie – czasnaniemiecki.pl

Rekcja czasownika – Najważniejsze czasowniki niemieckie z przyimkami – CZĘŚĆ 2

Dzisiaj znajdziesz na stronie:

Rekcja czasownika – Czasowniki z ”an”

Poniżej znajdziesz listę czasowników z przyimkiem ”an”. W nawiasie podane są formy czasu przeszłego Imperfekt oraz imiesłów czasu przeszłego PerfektPartizip II tylko czasowników mocnych. Czas przeszły Perfekt łączy się z czasownikiem posiłkowym ”haben” lub ”sein”. W nawiasie obok Partizip II znajduje się jednak tylko ”ist” obok czasowników, które tworzą Perfekt z czasownikiem posiłkowym ”sein”. Brak czasownika posiłkowego oznacza więc, że czasownik ten tworzy czas przeszły Perfekt z ”haben”.

Lista czasowników z przyimkiem ”an” z biernikiem (Akkusativ) i celownikiem (Dativ):

Jak widzisz w języku polskim obok czasownika występują różne przyimki. Natomiast w języku niemieckim jest tylko jeden przyimek: ”an”. Łączy się on z biernikiem lub celownikiem. Dlatego też trzeba się nauczyć na pamięć czasownika, przyimka oraz rodzajnika, z którymi łączy się dany czasownik.

Rekcja czasownika – Czasowniki z ”an” – PRZYKŁADY

  • Es kommt Winter. Es wird immer kälter. Du musst dich an das Wetter gewöhnen, an die Kälte, an Schnee, an die Mütze auch. – Nadchodzi zima. Robi się coraz chłodniej. Musisz się do tej pogody przyzwyczaić, do chłodu, śniegu oraz czapki.
  • Liechtenstein grenzt an die Schweiz und Österreich. Das Fürstentum Liechtenstein liegt in den Alpen und ist mit 160 km2 das dritt-kleinste Staat Europas. Die Hauptstadt von Liechtenstein heißt Vaduz. – Liechtenstein graniczy ze Szwajcarią i Austrią. Księstwo Liechtensteinu jest położone w Alpach i ma powierzchnię ok. 160 km2. Jest trzecim z najmniejszych krajów Europy. Stolicą Liechtensteinu jest Vaduz.
  • Ich leide an Migräne seit vielen Jahren. Wenn ich Schmerzen habe, leide ich dann unter Migräne. – Cierpię na migrenę od wielu lat. Kiedy mnie boli, mam wtedy migrenę.
  • Im März nehme ich an dem Halbmarathon Marzanna in Kraków teil. Heute habe ich mit dem Training begonnen. – W marcu wezmę udział w Półmaratonie Marzanny w Krakowie. Dzisiaj zaczęłam trening.
  • Ich liebe Süßigkeiten. Als ich heute nach dem Training an der Konditorei vorbeiging, kaufte ich ein paar Pfauenaugen. – Kocham słodycze. Kiedy po treningu przechodziłam obok cukierni, kupiłam pawie oczka. (Może spróbujesz upiec te pyszne ciasteczka? Inaczej nazywane są Ochsenaugen. Na końcu wpisu znajdziesz link do przepisu na te ciasteczka.)

Rekcja czasownika – Czasowniki z ”an” – Przyimek przysłówkowy ”daran” oraz ”woran”

Ich gewöhne mich nie daran. – Przyimek przysłówkowy ”daran”

Czasownik ”sich gewöhnen an“ łączy się z biernikiem. Wyrażenie z przyimkiem możesz zastąpić przyimkiem przysłówkowym ”daran”.

Przyimek przysłówkowy tworzymy dodając ”da-” przed przyimkiem, jeżeli zaczyna się on od spółgłoski, na przykład: dabei, dadurch, dafür, dagegen, damit, danach, davon, davor, dazu. Natomiast w przypadku przyimków, które zaczynają się od samogłoski, przysłówek zaimkowy będzie miał formę ”dar-” + przyimek, na przykład: daran, darauf, daraus, darin, darüber, darum, darunter.

Przyimek przysłówkowy tłumaczymy na język polski używając przyimka z zaimkiem w odpowiednim przypadku. Na przykład: do tego, z nią, z nim, na nią, na niego, o tym. Forma ta uzależniona jest od znaczenia czasownika z przyimkiem w języku polskim. Zaimek przysłówkowy w języku niemieckim jest nieodmienny. W przypadku przyimka ”an” będzie miał zawsze formę ”daran”.

Niemieckich przyimków przysłówkowych używamy tylko w odniesieniu do rzeczy. Natomiast w przypadku osób musimy do przyimka dołączyć odpowiedni zaimek osobowy, na przykład: an ihn, an sie, jeżeli przyimek łączy się z biernikiem (Akkusativ) lub celownikiem (Dativ) w formie: an ihm, an ihr.

Ćwiczenia z zaimkami w bierniku, które łączą się z czasownikami związanym z przymiotnikiem ”an” znajdziesz we wpisie Rekcja czasownika – Najważniejsze czasowniki w punkcie Zaimki osobowe w bierniku z przyimkiem ”an”.

Rekcja czasownika – Przykłady zdań z przyimkiem przysłówkowym ”daran”:

  • Du musst dich daran gewöhnen. – Musisz się do tego przyzwyczaić.
  • Es grenzt daran. – Graniczy z nią (nim).
  • Ich leide daran. – Cierpię na nią (alergię) / na niego (raka).
  • Er nimmt daran teil. – Bierze w tym udział.
  • Er ging daran vorbei. – On przeszedł obok tego.

Woran kannst du dich nicht gewöhnen? – Przyimek przysłówkowy ”woran”

Przyimek przysłówkowy w pytaniach tworzymy dodając do ”wo-” lub ”wor-” odpowiedni przyimek. Podobnie, jak w przypadku przyimka przysłówkowego ”da-/dar-” do przyimków zaczynających się od spółgłoski dodamy ”wo-”, na przykład: wobei, wodurch, wofür, wogegen, womit, wonach, wovon, wovor, wozu. Natomiast do przyimków z samogłoską na początku musisz wstawić ”wor-”, na przykład: woran, worauf, woraus, worin, worüber, worum, worunter.

Przyimki przysłówkowe są nieodmienne w języku niemieckim. Dlatego też na początku pytania z dzisiejszymi czasownikami z przyimkiem ”an” znajdziesz zawsze formę ”woran”. Jeżeli pytanie oczywiście dotyczy rzeczy.

  • Woran kannst du dich nicht gewöhnen?Do czego nie możesz przyzwyczaić?
  • Woran grenzt es?Z czym ono graniczy.
  • Woran leidet er? Na co on cierpi? Na co on choruje?
  • Woran nehmt ihr teil?W czym bierzecie udział?
  • Woran geht sie vorbei?Obok czego ona przechodzi?

Jak widzisz w powyższych przykładach, w języku polskim niemieckie przyimki przysłówkowe tłumaczymy używając przyimków, z którymi łączy się dany czasownik oraz zaimka ”co” w odpowiednim przypadku.

Rekcja czasownika – Zaimek pytający ”an wen”

Jeżeli chcesz zadać pytanie dotyczące osoby musisz użyć przyimka oraz zaimka pytającego w formie an wen. Więcej na ten temat znajdziesz we wpisie Rekcja czasownika – Najważniejsze czasowniki w punkcie Pytania z zaimkiem pytającym ”wen”.

Rekcja czasownika – Odmiana rzeczowników w bierniku po przyimku ”an”

Czasownik sich gewöhnen an + Akkusativ – Przykłady zdań z rzeczownikami rodzaju męskiego:

Czasownik ”sich gewöhnen an“ łączy się z biernikiem. Wszystkie rzeczowniki rodzaju męskiego z rodzajnikiem ”der” w mianowniku (Nominativ/N) zmieniają się w bierniku (Akkusativ/A). Przed każdym z nich pojawia się rodzajnik ”den”.

Przykłady rzeczowników w mianowniku (N) oraz bierniku (A):

  • Gedanke, der (N) – den Gedanken (A) – myśl
  • Lärm, der (N) – den Lärm (A) – hałas
  • Geschmack, der (N) – den Geschmack (A) – smak

Ich gewöhne mich nicht an den Gedanken, dich nie wieder zu sehen. – Nie przyzwyczaję się do myśli, że już nigdy cię nie zobaczę.

Er kann sich nicht an den Lärm im Stadtzentrum gewöhnen. – Nie może się przyzwyczaić do hałasu w centrum miasta.

Sie mag kein Mineralwasser. Sie gewöhnt sich nie an den Geschmack. – Nie lubi wody mineralnej. Nigdy nie przyzwyczai się do tego smaku.

sich gewöhnen an + Akkusativ – Przykłady zdań z rzeczownikami rodzaju nijakiego:

Odmiana rzeczowników rodzaju nijakiego po niemiecku w bierniku jest bardzo prosta, ponieważ rodzajniki w mianowniku (Nominativ/N) i bierniku (Akkusativ/A) są identyczne, zawsze jest to ten sam rodzajnik, czyli rodzajnik ”das”.

Przykłady rzeczowników w mianowniku (N) oraz bierniku (A):

  • Klima, das (N) – das Klima (A) – klimat
  • Leben, das (N) – das Leben (A) – życie
  • Wetter, das (N) – das Wetter (A) – pogoda
  • Essen, das (N) – das Essen (A) – jedzenie

Wir können uns nicht an das Klima in Spanien gewöhnen. Es ist für uns zu heiß. – Nie możemy się przyzwyczaić do klimatu w Hiszpanii. Jest dla nas za gorąco.

Könnt ihr euch an das Leben in Großbritannien gewöhnen, an das Wetter und an das Essen? – Czy potraficie się przyzwyczaić do życia w Wielkiej Brytanii, do pogody i do jedzenia?

Ich kann mich nicht an das Leben ohne Süßigkeiten gewöhnen. Ich leide an Diabetes und darf sie nicht mehr essen. – Nie mogę się przyzwyczaić do życia bez słodyczy. Mam cukrzycę i nie mogę ich jeść.

sich gewöhnen an + Akkusativ – Przykłady zdań z rzeczownikami rodzaju żeńskiego:

Rodzajnik rzeczowników rodzaju żeńskiego w języku niemieckim ma taką samą formę w mianowniku (Nominativ/N) i bierniku (Akkusativ/A). Przed rzeczownikami w obu przypadkach występuje rodzajnik ”die”.

Przykłady rzeczowników w mianowniku (N) oraz bierniku (A):

  • Arbeit, die (N) – die Arbeit (A) – praca
  • Gesichtsmaske, die (N) – die Gesichtsmaske (A) – maska na twarz
  • Umgebung, die (N) – die Umgebung (A) – okolica
  • Stille, die (N) – die Stille (A) – cisza

Die Menschen können sich nicht an die Arbeit von zu Hause und die Gesichtsmaske gewöhnen. Sie gehen oft spazieren, telefonieren mit Arbeitskollegen und tragen Gesichtsvisier. – Nie mogą się przyzwyczaić do pracy z domu i maski na twarz. Często chodzą na spacer, rozmawiają przez telefon z kolegami i koleżankami z pracy i noszą przyłbicę.

Ich wohne jetzt in einem kleinen Dorf am Wald seit zwei Monaten. Ich kann mich immer noch nicht an die Umgebung und die Stille gewöhnen.

sich gewöhnen an + Akkusativ – Przykłady zdań z rzeczownikami w liczbie mnogiej:

Rzeczowniki w liczbie mnogiej nie zmieniają swojej formy w bierniku (Nominativ/N), podobnie jak rzeczowniki rodzaju nijakiego oraz rzeczowniki rodzaju żeńskiego. Dlatego też bardzo łatwo zapamiętasz ich formę. Wszystkie rzeczowniki niezależnie od ich rodzaju w mianowniku i bierniku występują z rodzajnikiem ”die”.

  • die High-Heels (N) – die High-Heels (A) – szpilki

Ich trage immer Sportschuhe. Jetzt arbeite ich bei einer Bank und muss elegante Schuhe mit hohen Absätzen anziehen. Ich kann mich an die High-Heels nicht gewöhnen. – Zawsze chodzę w butach sportowych. Teraz pracuję w banku i muszę zakładać eleganckie buty na wysokim obcasie.

Rekcja czasownika – grenzen an + Akkusativ

Deutschland grenzt an die Niederlande

Czasownik grenzen an łączy się z biernikiem (Akkusativ) i oznacza graniczyć z.

Przykłady zdań z czasownikiem grenzen an + Akkusativ:

Deutschland grenzt an die Niederlande, Belgien, Luxemburg und Frankreich im Westen. – Niemcy graniczą z Holandią [Niderlandami], Belgią, Luksemburgiem oraz Francją na zachodzie.

Im Süden grenzt Deutschland an die Schweiz und Österreich. – Na południu Niemcy graniczą ze Szwajcarią i Austrią.

Im Osten grenzt die BRD an die Tschechische Republik und die Republik Polen. – Na wschodzie RFN graniczy z Republiką Czeską i Rzeczpospolitą Polską.

Jak widzisz przed niektórym państwami znajduje się rodzajnik ”die”. Pozostałe natomiast nie są poprzedzone żadnym rodzajnikiem.

Nazwy państw po niemiecku występują w zdaniach bez rodzajnika. Wszystkie z nich są bowiem rodzaju nijakiego, a te nie wymagają użycia rodzajnika. Jest jednak kilka wyjątków. Są to państwa rodzaju męskiego, żeńskiego oraz nazwa państwa używana w liczbie mnogiej. Przed tymi krajami trzeba dodać rodzajnik w odpowiednim przypadku.

Poniżej znajdziesz nazwy kilku państw po niemiecku, przed którymi musisz wstawić rodzajnik w odpowiedniej formie. Dzisiaj uczysz się rzeczowników tylko w bierniku (Akkusativ). Dlatego też wszystkie państwa z rodzajnikiem ”die”, czy to w liczbie pojedynczej czy też mnogiej, w zdaniach występują w niezmienionej formie, czyli z rodzajnikiem ”die”. Ponieważ rodzajnik ten jest identyczny w mianowniku oraz bierniku.

W bierniku zmienia się tylko rodzajnik rzeczowników rodzaju męskiego ”der”. W bierniku występuje on w formie ”den” (Der Iran grenzt an den Irak.).

Dzisiaj znajdziesz tylko nazwy państw europejskich, które związane są z Polską i krajami niemieckiego obszaru językowego. Wśród nich nie ma żadnego państwa rodzaju męskiego. Wszystkie z nich są rodzaju nijakiego i występują bez rodzajnika, lub też rodzaju żeńskiego i występują z rodzajnikiem ”die”. Tylko jedno państwo (die Niederlande) są w liczbie mnogiej.

Nazwy państw rodzaju żeńskiego po niemiecku z rodzajnikiem ”die”:

  • BRD, die (die Bundesrepublik Deutschland lub krótko Deutschland) – NRF (Republika Federalna Niemiec / Niemcy)
  • Republik Polen, die (lub krótko Polen) – Rzeczpospolita Polska / Polska
  • Russische Föderation, die (Russland, a dokładniej die Oblast Kaliningrad) – Federacja Rosyjska (Rosja, a dokładniej Obwód Kaliningradzki)
  • Schweiz, die – Szwajcaria
  • Slowakei, die – Słowacja
  • Tschechische Republik, die (lub krótko: Tschechien) – Republika Czeska / Czechy
  • Ukraine, die – Ukraina

Nazwa państwa europejskiego w liczbie mnogiej po niemiecku z rodzajnikiem ”die”:

  • Niederlande, die – Holandia (Niderlandy)

Nazwy państw po niemiecku bez rodzajnika

Poniżej znajdziesz listę państw po niemiecku, które sąsiadują z Polską, Niemcami, Austrią, Szwajcarią i Liechtensteinem i są rodzaju nijakiego. Dlatego też nie stawiamy przed nimi rodzajnika. Sąsiedzi wymienionych państw, które występują z rodzajnikiem ”die” podane są wyżej.

Niemieckie nazwy państw, które sąsiadują z Niemcami, Austrią, Szwajcarią, Liechtensteinem oraz Polską, przed którymi nie używamy rodzajnika:

  • Belgien – Belgia
  • Dänemark – Dania
  • Deutschland – Niemcy
  • Frankreich – Francja
  • Holland – Holandia (lub die Niederlande)
  • Italien – Włochy
  • Liechtenstein – Liechtenstein (Fürstentum Liechtenstein – Księstwo Liechtensteinu)
  • Litauen – Litwa
  • Luxemburg – Luksemburg
  • Österreich – Austria
  • Russland (lub die Oblast Kaliningrad) – Rosja (Obwód Kaliningradzki)
  • Slowenien – Słowenia
  • Tschechien – Czechy (lub die Tschechische Republik)
  • Ungarn – Węgry
  • Weißrussland (Belarus) – Białoruś

Rekcja czasownika – Ich leide an Migräne oder Ich leide unter Migräne

Czasownik leiden oznacza cierpieć, chorować. Łączy się on z przyimkiem ”an” oraz celownikiem. Może jednak występować również z przyimkiem ”unter”.

Ich leide an Migräne czy Ich leide unter Migräne. Podobne pytanie zadasz sobie przy innych dolegliwościach, jak Depression, Schlaflosigkeit i innych. Poprawny jest przyimek ”an” jak również ”unter”. Jednak, jeżeli chcesz powiedzieć, że cierpisz na jakąś dolegliwość (migrena, depresja, bezsenność) stale na przykład od kilku lat, to można uznać, że jest to choroba. Wówczas powiesz Ich leide an Migräne. Natomiast jeżeli w danej chwili masz objawy danej choroby, czyli na przykład boli Cię głowa, powiesz Ich leide unter Migräne. Krótko mówiąc, przyimka ”an” używamy mówiąc o jednostce chorobowej a przyimka ”unter” w przypadku symptomów danej choroby.

Druga zasada dotyczy ”umiejscowienia” cierpienia czy innej niedogodności. Jeżeli bowiem jego przyczyna znajduje się w nas, używamy przyimka ”an”. Natomiast w sytuacji, gdy przyczyna złego samopoczucia, bólu czy innego cierpienia jest ”na zewnątrz” używamy przyimka ”unter”. Cierpisz na przykład z powodu upału, który jest poza Tobą, czyli ”na zewnątrz”? Powiesz wówczas po niemiecku Ich leide unter der Hitze. Podobnie użyjesz przyimka ”unter” narzekając na złe warunki pracy, złą pogodę czy niemiłego szefa 🙂 W tym wpisie uczysz się czasowników z przyimkiem ”an”, więc tutaj kończę rozważania na temat przyimka ”unter” z czasownikiem ”leiden”. Na końcu dzisiejszego wpisu znajdziesz link do jednego z wielu artykułów związanych z tym dylematem. Temat jest dość powszechny, więc jest to tylko przykładowy artykuł.

Czasownik leiden an + Dativ – Dolegliwości i choroby po niemiecku

Mówiąc o dolegliwościach nie podajemy rodzajnika. Jednak warto zapamiętać nie tylko rodzaj danej choroby lub dolegliwości w języku niemieckim, lecz również to, że czasownik leiden łączy się z przyimkiem an oraz celownikiem. Dlaczego? Ponieważ opowiadając o dolegliwościach czasem opisujesz je dokładniej, a wówczas musisz użyć rodzajnika określonego. Ponadto często zastępujesz te nazwy chorób zaimkiem osobowym w odpowiednim przypadku, aby uniknąć powtórzenia danego słowa.

  • Allergie, die – alergia
  • Asthma, das – astma
  • Bluthochdruck, der – nadciśnienie
  • Burnout, das – syndrom burn-out (zespół wypalenia)
  • Depression, die – depresja
  • Demenz, die – demencja
  • Diabetes. die (l. mn.) – cukrzyca
  • Kopfschmerzen, die (l. mn.) – ból głowy
  • Krebs, der – rak
  • Panikattacken, die – ataki paniki
  • Schlaflosigkeit, die – bezsenność
  • Seekrankheit, die – chorobę morską
  • Übergewicht, das – nadwaga

Czasownik leiden an + celownik – Przykładowe zdania.

Woran leidest du? – Na co chorujesz?

Ich leide an Migräne. Sehr oft habe ich starke Kopfschmerzen. Ich bin dann überempfindlich gegenüber Geräuschen, Licht und Gerüchen. – Choruję na migrenę. Bardzo często boli mnie głowa. Drażnią mnie wtedy hałas, światło i zapachy.

Jedes vierte Kind leidet an Allergie wie zum Beispiel Heuschnupfen (Pollenallergie), Hausstauballergie (Milbenallergie), Nahrungsmittelallergie (Lebensmittelallergie) oder Tierallergie (Hundeallergie, Katzenallergie und andere). – Co czwarte dziecko cierpi na alergię, jak na przykład katar sienny (alergia na pyłki), alergia na kurz (alergia na roztocza), alergia pokarmowa czy też alergia na sierść (psa, kota lub innego zwierzęcia).

Rekcja czasownika – Czasowniki z ”an” + Dativ – Odmiana rzeczownika w celowniku (Dativ)

Nimm an dem Wettkampf teil!

Odmiana rzeczownika jest trochę bardziej skomplikowana niż odmiana w bierniku, ponieważ wszystkie rodzajniki zmieniają swoją formę.

Rzeczowniki rodzaju męskiego, czyli z rodzajnikiem ”der” w mianowniku (Nominativ) (np. der Wettkampf, der Wettbewerb), oraz rzeczowniki rodzaju nijakiego, czyli z rodzajnikiem ”das” (das Treffen, das Gespräch), występują w celowniku (Dativ) z rodzajnikiem ”dem” (dem Wettkampf, dem Wettbewerb, dem Treffen, dem Gespräch). Natomiast rzeczowniki rodzaju żeńskiego (z rodzajnikiem ”die”) zmieniają się w celowniku na formę z rodzajnikiem ”der”.

Ponadto wszystkie rzeczowniki w liczbie mnogiej również otrzymują inny rodzajnik w celowniku. Zamiast rodzajnika ”die”, który jest wspólny dla rzeczowników rodzaju męskiego, żeńskiego i nijakiego, występuje w celowniku rodzajnik ”den”. Dodatkowo rzeczowniki w liczbie mnogiej w celowniku otrzymują końcówkę ”-en” lub ”-n”, jeżeli forma liczby mnogiej nie jest zakończona na spółgłoskę ”-s” lub ”-n”.

Czasownik teilnehmen an + Rzeczowniki rodzaju męskiego i nijakiego w celowniku

Czasownik teilnehmen oznacza po polsku uczestniczyć, brać udział w czymś (np. w zawodach, w turnieju, w rozmowie). Łączy się on z przyimkiem ”an” oraz celownikiem. Jest to czasownik rozdzielnie złożony, co oznacza że przedrostek teil- znajduje się w zdaniu na samym końcu. Natomiast czasownik główny nehmen zajmuje w formie odmienionej drugie miejsce w zdaniach oznajmujących lub miejsce pierwsze w zdaniach pytających.

Przykłady rzeczowników rodzaju męskiego i nijakiego w mianowniku (Nominativ / N) oraz celowniku (Dativ / D):

  • Event, das / der (N) – dem Event (D) – wydarzenie
  • Gespräch, das (N) – dem Gespräch (D) – rozmowa
  • Marathon, der / das (N) – dem Marathon (D) – maraton
  • Marathonlauf, der (N) – dem Marathonlauf (D) – maraton
  • Meeting, das (N) – dem Meeting (D) – spotkanie, zebranie
  • Treffen, das (N) – dem Treffen (D) – spotkanie
  • Turnier, das (N) – dem Turnier (D) – turniej
  • Wettbewerb, der (N) – dem Wettbewerb (D) – konkurs
  • Wettkampf, der (N) – dem Wettkampf (D) – zawody

Jak widzisz niezależnie od tego, czy jest to rzeczownik rodzaju męskiego czy nijakiego, zawsze w celowniku występuje rodzajnik ”dem”.

Przykłady zdań z czasownikiem teilnehmen an oraz rzeczownikiem w celowniku:

Am Sonntag nehme ich an dem Marathonlauf in Berlin teil. – W niedzielę biorę udział w maratonie w Berlinie.

An dem Wettkampf nimmt auch Henryk Szost teil. – W zawodach bierze udział również Henryk Szost.

Gestern nahm ich an dem Gespräch mit meinem Vorgesetzten teil. – Wczoraj brałam udział w rozmowie z moim przełożonym.

Er nimmt nächste Woche an dem Mathematik-Wettbewerb teil. – W przyszłym tygodniu bierze udział w konkursie matematycznym.

Meine Freundin nimmt an dem Schachturnier in Hannover teil. – Moja przyjaciółka bierze udział w turnieju szachowym w Hanowerze.

Rekcja czasownika – Czasownik vorbeigehen an + Dativ – Rzeczowniki rodzaju żeńskiego oraz rzeczowniki w liczbie mnogiej w celowniku

Czasownik vorbeigehen an oznacza w języku polskim przechodzić obok. Jest to czasownik rozdzielnie złożony, czyli przedrostek vorbei w zdaniu znajduje się na ostatnim miejscu. Natomiast czasownik główny gehen w formie odmienionej zajmuje drugie miejsce w zdaniach oznajmujących lub pierwsze w zdaniach pytających bez zaimka pytającego.

Czasownik vorbeigehen oznacza ruch. Jednak przyimek z nim występujący ”an” nie łączy się z biernikiem w języku niemieckim, jak w przypadku innych czasowników oznaczających ruch, lecz z celownikiem. Jednak ma on jedną cechę wspólną z czasownikami oznaczającymi ruch, a mianowicie czas przeszły Perfekt tworzy również czasownikiem posiłkowym ”sein”.

Przykłady zdań z czasownikiem vorbeigehen an oraz niemieckimi rzeczownikami w celowniku.

Gehen Sie an der Uni vorbei und danach biegen Sie links. – Proszę przejść obok uniwersytetu, a następnie skręcić w lewo.

Sie ging jeden Tag auf dem Weg zur Arbeit an der Kirche vorbei. – Przechodziła obok tego kościoła codziennie w drodze do pracy.

Er ist an der Nachbarin vorbeigegangen, ohne sie zu begrüßen. – Przeszedł obok sąsiadki i nie powiedział jej ”Dzień dobry”.

Wir gehen sehr oft an den Häusern vorbei. – Często przechodzimy obok tych domów.

Sie müssen an den Menschen vorbeigehen, die am Ende der Straße stehen. – Musi pan przejść obok tych ludzi, którzy stoją na końcu ulicy.

Rzeczowniki rodzaju żeńskiego w mianowniku (Nominativ / N) oraz celowniku (Dativ / D):

  • Uni, die (N) – der Uni (D) – uniwersytet
  • Kirche, die (N) – der Kirche (D) – kościół
  • Nachbarin, die (N) – der Nachbarin (D) – sąsiadka

Rzeczowniki rodzaju żeńskiego w celowniku występują zawsze z rodzajnikiem określonym ”der”.

Rzeczowniki w liczbie mnogiej (Plural / Pl.) w mianowniku (Nominativ / N) oraz celowniku (Dativ / D):

  • Häuser, die (Pl. N) – den Häusern (Pl. D) – domy
  • Menschen, die (Pl. N) – den Menschen (Pl. D) – ludzie

Rzeczowniki w liczbie mnogiej występują w celowniku w liczbie mnogiej z rodzajnikiem ”den”. Dodatkowo otrzymują one końcówkę ”-en” lub ”-n”. Z wyjątkiem rzeczowników, których forma liczby mnogiej zakończona jest na spółgłoskę ”-s” lub ”-n”.

Rekcja czasownika – Czasowniki z ”an” – ĆWICZENIA

Ćwiczenie 1. Zastąp w poniższych zdaniach podkreślone przyimki z rzeczownikami przez przyimek przysłówkowy ”daran”.

  1. Ich gewöhne mich nie an das Essen. – Nigdy nie przyzwyczaję się do tego jedzenia.
  2. Er leidet an Diabetes. – On cierpi (choruje) na cukrzycę.
  3. Sie nimmt an dem Wettkampf teil. – Ona bierze udział w zawodach.
  4. Wir gehen an der Uni vorbei. – Przechodzimy obok uniwersytetu.

Ćwiczenie 2. Zadaj pytanie do każdego z powyższych zdań używając przyimka przysłówkowego ”woran”. Ułóż prawidłowe pytania z podanych słów.

  1. du, nie, gewöhnst, woran, dich, ?
  2. leidet, woran, er, ?
  3. teil, nimmt, sie, woran, ?
  4. woran, geht, vorbei, ihr, ?

Rekcja czasownika – Czasownik “ sich gewöhnen an” + Akkusativ – ĆWICZENIA

Ćwiczenie 3. Wstaw w poniższych zdaniach podany rzeczownik w bierniku. W nawiasie znajduje się rodzajnik danego słowa w mianowniku.

  1. Ich leide an Migräne seit vielen Jahren. Ich habe mich schon an …. Schmerz (der) gewöhnt.
  2. Ich hasse Thunfisch. Ich gewöhne mich nie an ….. Geruch (der) und ….. Geschmack (der).
  3. Mein Sohn fährt gern Rad, aber an ….. Schutzhelm (der) gewöhnt er sich nie.
  4. Ich will abnehmen, so muss ich mich halt an …. Diät (die) und ….. Übungen (die – l. mnoga) gewöhnen.
  5. Jeder muss eine Schutzmaske tragen. Die Menschen sollen sich einfach an ….. Situation (die) gewöhnen.
  6. Sie hat immer in einem Wohnblock gewohnt. Jetzt wohnt sie am Stadtrand in einem Einfamilienhaus. Sie kann sich jedoch an …. Haus (das) nicht gewöhnen. Sie will umziehen.
  7. Ich habe neue Sportschuhe gekauft. Ich glaube, ich gewöhne mich nie an …. Laufschuhe (die). Ich muss sie verkaufen, denn Umtauschen geht nicht mehr.
  8. Wir sind in die Türkei geflogen. Es war dort sehr heiß. Wir konnten uns halt an …. Temperaturen (die) von 40 Grad nicht gewöhnen.

Rekcja czasownika – Czasownik ”grenzen an” + biernik – ĆWICZENIA

Ćwiczenie 4. Odpowiedz na pytania podając państwa, z którym graniczy dany kraj. Pamiętaj wstawić rodzajnik w bierniku przed niektórymi nazwami państw. W nawiasie dla ułatwienia podana jest liczba krajów oraz pierwsze litery ich nazw po niemiecku. Odpowiedz całym zdaniem używając czasownika ”grenzen an + Akkusativ”.

  1. An welche Länder grenzt die Schweiz? (5 – D, Ö, L, I, F)
  2. An welche Länder grenzt Polen? (7 – D, T, S, U, B, L, R)
  3. Grenzt Deutschland an die Slowakei? (Nein. An: D, N, B, L, F, S, Ö, T, P – 9)
  4. Grenzt Liechtenstein an Deutschland? (Nein. An: S, Ö -2)
  5. An welche Länder grenzt Österreich? (8 – T, D, S, L, I, S, U, S)

Rekcja czasownika – Czasownik leiden an – ĆWICZENIA

Ćwiczenie 5. Odgadnij chorobę po symptomach. Wybierz jedną z podanych w nawiasie. Odpowiedz na pytanie pełnym zdaniem używając czasownika leiden an w odpowiedniej formie.

  1. Er niest, hat Schnupfen und seine Augen tränen. Woran leidet er? (Heuschnupfen, Depression, Übergewicht) – Kicha, ma katar i łzawią mu oczy. Na co on choruje?
  2. Sie ist oft müde. Sie kann in der Nacht nicht schlafen. Oft wacht sie nachts auf und liest dann ein langweiliges Buch oder hört ein Hörbuch und versucht einzuschlafen. Woran leidet sie? (Übergewicht, Schlaflosigkeit, Seekrankheit) – Często jest zmęczona. W nocy nie może spać. Często się budzi i czyta wtedy nudną książkę lub słucha audiobooka próbując zasnąć.
  3. Er darf keine Süßigkeiten essen. Er muss eine Diät halten und ständig Blutzucker messen. Woran leidet er? (Migräne, Diabetes, Depression) – Nie może jeść słodyczy. Musi przestrzegać diety i stale mierzyć poziom cukru we krwi.

Czasowniki teilnehmen an + Dativ oraz vorbeigehen an + DativĆWICZENIA

Ćwiczenie 6. Wstaw w zdaniach przyimekanz rzeczownikiem w celowniku (Dativ). W nawiasie podany jest rzeczownik z rodzajnikiem w mianowniku. Pamiętaj, aby dodać do rzeczownika w liczbie mnogiej (Plural / Pl.) końcówkę ”-n”.

  1. Sie ging …. ….. …. (die Schule) vorbei.
  2. Er nahm …. …. …. (der Deutsch-Wettbewerb) teil.
  3. Wir gehen jeden Tag …. ….. …. (die Gebäude – Pl.) vorbei.
  4. Sie nehmen jedes Jahr …. ….. ….. (der Marathonlauf) in Berlin teil.
  5. Ich bin …. …. …. (die Lehrerin) vorbeigegangen.

Rekcja czasownika – Czasowniki z ”an” – ROZWIĄZANIA

Rozwiązanie ćwiczenia 1.

  1. Ich gewöhne mich nie daran. – Nigdy nie przyzwyczaję się do tego.
  2. Er leidet daran. – On cierpi (choruje) na to (nią).
  3. Sie nimmt daran teil. – Ona bierze w tym udział.
  4. Wir gehen daran vorbei. – Przechodzimy obok tego.

Rozwiązanie ćwiczenia 2.

  1. Woran gewöhnst du dich nie? – Do czego nigdy się nie przyzwyczaisz?
  2. Woran leidet er? – Na co un cierpi (choruje)?
  3. Woran nimmt sie teil? – W czym ona bierze udział?
  4. Woran geht ihr vorbei? – Obok czego przechodzicie?

Rekcja czasownika – Czasownik sich gewöhnen an z rzeczownikami w bierniku – ĆWICZENIA

Rozwiązanie ćwiczenia 3.

  1. Ich leide an Migräne seit vielen Jahren. Ich habe mich schon an den Schmerz gewöhnt. – Od wielu lat cierpię na migrenę. Przyzwyczaiłam się już do tego bólu.
  2. Ich hasse Thunfisch. Ich gewöhne mich nie an den Geruch und den Geschmack. Nienawidzę tuńczyka. Nigdy nie przyzwyczaję się do tego zapachu i smaku.
  3. Mein Sohn fährt gern Rad, aber an den Schutzhelm gewöhnt er sich nie. – Mój syn lubi jeździć na rowerze, ale do kasku nigdy się nie przyzwyczai.
  4. Ich will abnehmen, so muss ich mich halt an die Diät und die Übungen gewöhnen. – Chcę schudnąć, więc muszę się przyzwyczaić do diety i ćwiczeń.
  5. Jeder muss eine Schutzmaske tragen. Die Menschen sollen sich einfach an die Situation gewöhnen. – Każdy musi nosić maseczkę na twarzy. Ludzie powinni się po prostu przyzwyczaić do tej sytuacji.
  6. Sie hat immer in einem Wohnblock gewohnt. Jetzt wohnt sie am Stadtrand in einem Einfamilienhaus. Sie kann sich jedoch an das Haus nicht gewöhnen. Sie will wieder umziehen. – Zawsze mieszkała w bloku. Teraz mieszka na obrzeżach miasta w domu jednorodzinnym. Nie może się jednak do tego domu przyzwyczaić. Chce się znowu przeprowadzić.
  7. Ich habe neue Sportschuhe gekauft. Sie sind zu eng und scheuern an der Ferse. Ich glaube, ich gewöhne mich nie an die Laufschuhe. Ich muss sie verkaufen, denn Umtauschen geht nicht mehr. – Kupiłam nowe buty sportowe. Są za ciasne i obcierają mnie na pięcie. Myślę, że nigdy się do nich nie przyzwyczaję. Muszę je sprzedać, ponieważ wymienić ich się już nie da.
  8. Wir sind in die Türkei geflogen. Es war dort sehr heiß. Wir konnten uns halt an die Temperaturen von 40 Grad nicht gewöhnen. – Polecieliśmy do Turcji. Było tam bardzo gorąco. Nie mogliśmy się po prostu przyzwyczaić do tych czterdziestostopniowych temperatur.

Rekcja czasownika – Czasownik ”grenzen an” + Akkusativ – ROZWIĄZANIA

Rozwiązanie ćwiczenia 4.

  1. Die Schweiz grenzt an Deutschland, Österreich, Liechtenstein, Italien und Frankreich.
  2. Polen grenzt an Deutschland, Tschechien (die Tschechische Republik), die Slowakei, die Ukraine, Belarus (Weißrussland), Litauen und Russland (die Oblast Kaliningrad).
  3. Deutschland grenzt an Dänemark, die Niederlande, Belgien, Luxemburg, Frankreich, die Schweiz, Österreich, Tschechien (die Tschechische Republik) und Polen.
  4. Liechtenstein grenzt an die Schweiz und Österreich.
  5. Österreich grenzt an Tschechien, Deutschland, die Schweiz, Liechtenstein, Italien, Slowenien, Ungarn und die Slowakei.

Rekcja czasownika – Czasownik ”leiden an” + Akkusativ – ROZWIĄZANIA

Rozwiązanie ćwiczenia 5.

  1. Er leidet an Heuschnupfen. – Cierpi na katar sienny.
  2. Sie leidet an Schlaflosigkeit. – Cierpi na bezsenność.
  3. Er leidet an Diabetes. – Choruje na cukrzycę.

Rekcja czasownika – Czasowniki vorbeigehen an + Dativ oraz teilnehmen an + Dativ ROZWIĄZANIA

Rozwiązanie ćwiczenia 6.

  1. Sie ging an der Schule vorbei. – Przechodzi obok szkoły.
  2. Er nahm an dem Deutsch-Wettbewerb teil. – Bierze udział w konkursie z języka niemieckiego.
  3. Wir gehen jeden Tag an den Gebäuden vorbei. – Codziennie przechodzimy obok tych budynków.
  4. Sie nehmen jedes Jahr an dem Marathonlauf in Berlin teil. – Co roku biorą udział w maratonie w Berlinie.
  5. Ich bin an der Lehrerin vorbeigegangen. – Przeszłam / Przeszedłem obok nauczycielki.

GRATULACJE! Znasz kolejnych pięć czasowników z przyimkiem ”an”.

Dodatkowe niespodzianki w formie odmiany rzeczowników w bierniku i celowniku, nazwy państw europejskich czy też chorób niekoniecznie pamiętasz po przeczytaniu dzisiejszego wpisu 🙂 To tylko dodatki, nauczysz się ich czytając kolejne wpisy.

Celem dzisiejszego wpisu było nauczenie Cię pięciu czasowników z przyimkiem. Jeżeli udało Ci się przeczytać wszystkie przykłady a dodatkowo wykonać kilka z ćwiczeń, z pewnością potrafisz z pamięci powtórzyć wszystkie czasowniki z przyimkami, które dzisiaj poznałeś Drogi Czytelniku.

W kolejnym wpisie poznasz następne czasowniki z przyimkiem. Tym razem będzie to przyimek ”auf” i biernik. Biernik już znasz, więc będziesz go szlifować ucząc się dodatkowo nowych słów.

Zapraszam do wspólnej nauki czasowników z przyimkami.

Pozdrawiam i życzę Ci wspaniałego dnia!

Dorota

Linki dodatkowe:

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

*